I OZ 632/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta m. st. Warszawy na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1270/18 o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta m. st. Warszawy na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.

Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1270/18, wezwał Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta m. st. Warszawy do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 listopada 2018 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania, w kwocie 2158 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta m. st. Warszawy, wnosząc o jego uchylenie. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. 1) art. 231 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna; 2) art. 231 zdanie drugie P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i wezwanie skarżącego do uzupełnienia wpisu stosunkowego, podczas gdy w sprawie powinien był zostać uiszczony wpis stały i taki wpis został uiszczony przez skarżącego; 3) § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ustalenie wysokości wpisu na kwotę 2358 zł i w konsekwencji wezwanie do uzupełnienia wpisu o kwotę 2158 zł; 4) § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy jest ustalenie, czy wpisem należnym od wniesionej skargi był wpis stosunkowy, czy też stały. W myśl art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem tym jest m.in. skarga (§ 2). Zgodnie zaś z art. 231 P.p.s.a., wpis stosunkowy od pism wszczynających postępowanie pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, stanowiące według art. 216 P.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia. W pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. O rodzaju wpisu decyduje zatem charakter sprawy, w której skargę wniesiono, a dokładnie to, czy przedmiot skargi - zaskarżony akt – wiąże się bezpośrednio z określonym świadczeniem pieniężnym. Warunkiem koniecznym do ustalenia wpisu stosunkowego jest więc istnienie bezpośredniego związku między aktem lub czynnością będącą przedmiotem skargi, a należnością pieniężną, co ma miejsce wtedy, kiedy z zaskarżonego aktu lub czynności da się wprost wyprowadzić obowiązek uiszczenia określonej kwoty pieniężnej. Wydając zaskarżone zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, Przewodniczący przyjął, że skarga na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania podlega wpisowi stosunkowemu w wysokości 2358 zł obliczonemu na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. (1% wartości przedmiotu zaskarżenia, tj. kwoty 235749,00 zł, nie mniej jednak niż 2000 zł). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzenie to prawidłowo określa wysokość wymaganego uzupełnienia wpisu od skargi. Zgodnie z treścią stanowiącego materialnoprawną podstawę wydania decyzji organu pierwszej instancji art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774) - za działki gruntu, których własności (użytkowania wieczystego) dotychczasowy uprawniony został pozbawiony wskutek podziału w warunkach wskazanych w art. 98 ust. 1 tej ustawy przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej pomiędzy tym właścicielem (użytkownikiem wieczystym) a właściwym organem, niemniej ostateczna decyzja zatwierdzająca podział stanowi dopiero podstawę do podjęcia w tym przedmiocie stosownych negocjacji. W przypadku zaś ich negatywnego zakończenia dochodzi do uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego i ustalenia w nim kwoty należnego odszkodowania. Stosownie zaś do treści art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu: 1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126; 2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości; 3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego zakończyła odrębne postępowanie prowadzone na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Decyzja wydana w oparciu o powyższy przepis posiada więc odrębny byt i jako taka bezpośrednio wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, kreując jedynie należność pieniężną w postaci odszkodowania. W konsekwencji przyjąć należy, że w sprawach, w których przedmiotem skargi jest wyłącznie decyzja odrębnie ustalająca odszkodowanie za przejętą nieruchomości konieczne jest - stosownie do treści art. 231 w zw. z art. 216 P.p.s.a. – uiszczenie wpisu stosunkowego. W takiej sytuacji uznać należy, że wysokość wpisu została określona prawidłowo. Nadmienić trzeba, że wnosząc skargę skarżący uiścił wpis w wysokości 200 zł, w takiej sytuacji, Sąd I instancji prawidłowo zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wpisu do jego wysokości określonej w zaskarżonym zarządzeniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.