I OZ 629/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 140/14, o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Bożeny Blitek i Barbary Pasternak w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 140/13, oddalił wniosek G. P. o wyłączenie sędziów. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący we wniosku o wyłączenie sędziego Bożenny Blitek i sędziego Barbary Pasternak zarzucił, że wskazani sędziowie w sposób rażący naruszyli prawo oddalając skargi w zainicjowanych przez niego sprawach o sygn. akt III SA/Kr 141/14, III SA/Kr 252/14 i III SA/Kr 253/14. Sędzia Bożenna Blitek i sędzia Barbara Pasternak złożyły w dniach 18 marca i 23 marca 2015 r. oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności przewidziane w przepisach Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogłyby stanowić podstawę wyłączenia do orzekania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu pierwszej instancji w sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) - z urzędu. Skarżący nie wykazał również w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziów Bożenny Blitek i Barbary Pasternak (art. 19 p.p.s.a.). Samo wcześniejsze rozstrzyganie spraw z udziałem sędziów, których dotyczy wniosek o wyłączenie, w sposób niekorzystny czy dla wnioskodawcy czy też jego zdaniem błędny, nie wystarcza do przyjęcia, by istniała uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt II OZ 1008/14 wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Nie może tym samym służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia. W szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Podobnie subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt I OZ 1248/13. Z tych względów Sąd stwierdził, że nie zachodzą przesłanki wyłączenia sędziego zawarte w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. i oddalił wniosek. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie ponownie podkreślił, że wskazani Sędziowie wielokrotnie w przeszłości czynili ustalenia niezgodne z prawdą, rażąco naruszając prawo i ma wątpliwości co do ich bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art.18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub wniosek strony wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art.19 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd Wojewódzki stwierdził, że brak jest podstaw do wyłączenia sędziów zgodnie z wnioskiem strony skarżącej. Po pierwsze podniesione przez stronę argumenty nie wypełniają dyspozycji przepisu art.18 p.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Po drugie podniesione przez stronę okoliczności nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego stosownie do treści art. 19 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie, których wniosek w niniejszej sprawie dotyczył, złożyli wymagane oświadczenia wskazując, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności. Natomiast skarżący nie wskazał, ani też nie udowodnił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego wniosek. Sam fakt, iż wskazani Sędziowie orzekali w innych sprawach skarżącego nie stanowi wystarczającej podstawy aby uznać, że w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniona wątpliwość co do ich bezstronności. Podkreślenia wymaga, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Okoliczność, że sędzia w wydanych orzeczeniach prezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. post. NSA z dnia 22.02.2008 r, II FZ 60/09, post. NSA z dnia 08.05.2009, II FZ 128/09, post. NSA z dnia 06.08.2009, II OZ 648/09, post. NSA z dnia 15.04.2008, II OSK 392/08). Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.