I OZ 627/22

Dnia 12 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2931/21 odrzucające skargę R. K. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: odrzucić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2022r., sygn. akt I SA/Wa 2931/21, odrzucił skargę R. K. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] września 2021 r. nr [...][ w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2021 r. Przewodnicząca Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi wraz z załącznikami – własnoręcznie podpisanego przez skarżącego bądź poświadczonego za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd podał, że kierowana do skarżącego przesyłka sądowa zawierająca w/w wezwanie - dwukrotnie prawidłowo awizowana w dniach 22 i 30 grudnia 2021 r. - została doręczona w dniu 5 stycznia 2022 r. - w trybie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej "p.p.s.a."), zatem siedmiodniowy ustawowy termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 12 stycznia 2022 r. Sąd uznał więc, że skoro skarżący, pomimo prawidłowego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, nie wykonał zarządzenia w zakreślonym przez Sąd terminie, to skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podniesiono, że w dniu 29 grudnia 2021 r. skarżący nadał przesyłkę z odpisem skargi, która do biura podawczego Sądu wpłynęła w dniu 3 stycznia 2022 r. Zdaniem skarżącego, wobec usunięcia braków formalnych skargi, nie zachodziły podstawy do jej odrzucenia. Wskazano, że w aktach sprawy znajduje się zażalenie z dnia 12 maja 2022 r., do którego skarżący załączył kserokopię dowodu nadania oraz odbioru przesyłki zaadresowanej do sądu w dniu 29 grudnia 2021 r. i odebranej w dniu 3 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Sąd nie ma możliwości rozpoznania zażalenia wniesionego z jakimkolwiek uchybieniem terminu. Warunkiem rozpoznania środka odwoławczego jest bowiem spełnienie wszystkich wymogów formalnych, które są dla jego wnoszenia przewidziane, w tym wniesienie go w odpowiednim terminie. Inna interpretacja wymogu dotyczącego terminu wnoszenia zażalenia, pozwalająca na odstępstwa od tej reguły, pozbawiałaby sensu ustalania przez przepisy prawa określonych terminów do dokonania czynności procesowych. Natomiast przyczyny, dla których doszło do spóźnionego wniesienia środka odwoławczego są bez znaczenia dla prawidłowości odrzucenia tego środka prawnego. Okoliczność, czy do uchybienia terminu doszło bez winy strony, może być badana w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej. Zatem, termin do wniesienia zażalenia rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia stronie (lub jej pełnomocnikowi o ile został ustanowiony) postanowienia wraz z uzasadnieniem. Na bieg tego terminu nie ma wpływu złożenie w jego trakcie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu – możliwości takiej nie przewidują bowiem przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani też przepisy odrębne. Przy czym tylko złożenie pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie otwartym do wniesienia środka odwoławczego na zapadłe orzeczenie powoduje wstrzymanie rozstrzygnięcia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie prawa pomocy. W sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w terminie otwartym do wniesienia środka odwoławczego, ale pełnomocnika z urzędu wyznaczono stronie już po terminie do wniesienia odwołania, ustawodawca przewidział sposób uchylenia się od negatywnych skutków uchybienia terminu. Strona może bowiem wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący w dniu 12 maja 2022 r. (data stempla pocztowego) wniósł do Sądu I instancji osobiście sporządzone zażalenie na postanowienie z dnia 8 kwietnia 2022 r. o odrzuceniu skargi. Przy czym zauważyć należy, że w/w postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 4 maja 2022 r., o czym świadczy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Tym samym 7 – dniowy termin do złożenia zażalenia na to postanowienie, upływał w dniu 11 maja 2022 r., zatem jego złożenie w dniu 12 maja 2022 r. nastąpiło po terminie. Zasługiwało zatem na odrzucenie. Jednak z uwagi na to, że skarżący w zażaleniu tym złożył jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd obowiązany był nadać mu właściwy bieg – przed rozpoznaniem zażalenia. Jak dalej wynika z akt, postanowieniem WSA z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. akt I SPP/Wa 141/22, przyznano skarżącemu prawo pomocy, poprzez ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 20 września 2022 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie wyznaczyła pełnomocnika dla skarżącego w osobie radcy prawnego M. L. Zawiadomienie to pełnomocnik otrzymał w dniu 27 września 2022 r., a w dniu 3 października 2022 r. (data stempla pocztowego) złożył zażalenie na postanowienie WSA z dnia 8 kwietnia 2022 r. Do zażalenia pełnomocnik nie dołączył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jak zatem z powyższego wynika, w niniejszej sprawie skarżący wniosku o przyznanie prawa pomocy nie złożył w terminie otwartym do wniesienia zażalenia, ale już po jego upływie. Wniosek tej treści złożył bowiem w piśmie z dnia 12 maja 2022 r. (data stempla pocztowego), zaś otwarty termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 11 maja 2022 r., o czym była już mowa powyżej. Już sama tylko ta okoliczność czyni zażalenie złożone przez pełnomocnika, wniesionym z uchybieniem terminu. Niezależnie jednak od tego zauważyć należy, że pełnomocnik składając przedmiotowe zażalenie, nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, do czego był obowiązany. Zaznaczyć bowiem raz jeszcze trzeba, że Sąd badając czy zażalenie spełnia wymogi formalne nie może ustalać okoliczności uchybienia terminu przez stronę. Ocenia on bowiem tylko obiektywne zdarzenia zaistniałe w sprawie. Wina lub jej brak przy spóźnionym dokonaniu czynności procesowej rozpoznawane mogą być właśnie dopiero w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie przywrócenia terminu. Zatem uznać należy, że zażalenie na postanowienie z dnia 8 kwietnia 2022 r. złożone w dniu 6 października 2022 r. zostało złożone po terminie, a więc zasługiwało na odrzucenie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art., art. 178 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.