I OZ 624/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 1079/24 o odrzuceniu skargi A.R. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 22 października 2024 r., nr WPS.I.8640.211.2024.MK w przedmiocie utraty statusy osoby bezrobotnej postanawia: odrzucić zażalenie.

Pismem z dnia 4 grudnia 2024 r. A.R. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 22 października 2024 r., nr WPS.I.8640.211.2024.MK w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. Pismem z dnia 17 stycznia 2025 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 30 grudnia 2024 r., wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie nie została odebrana przez skarżącą. Placówka pocztowa dwukrotnie bezskutecznie zawiadamiała adresatkę pisma o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym (pierwsze awizo z dnia 21 stycznia 2025 r. i awizo powtórne z dnia 29 stycznia 2024 r.), po czym w dniu 6 lutego 2025 r. zwrócono nieodebraną przesyłkę do Sądu (zob. koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru i stwierdzeniem prawidłowego awizowania k. 19 akt sądowych). Przesyłkę tę należało uznać za skutecznie doręczoną w dniu 4 lutego 2025 r. W dniu 10 lutego 2025 r. skarżąca złożyła osobiście pismo do Sądu, w którym oświadczyła, że jej nr PESEL "jest w aktach Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy w dokumentach SKO czy MOPS-u". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 1079/24 odrzucił skargę skarżącej na powołaną na wstępie decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 22 października 2024 r. W uzasadnieniu Sąd przytoczył treść art. art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 57 § 1 a także art. 46 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "P.p.s.a.") wskazując, że skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi. Sąd I instancji zwrócił również uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. II GPS 3/22, w której Sąd ten stwierdził, iż "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". W oparciu o powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a. odrzucił złożoną skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 czerwca 2025 r. wezwano skarżącą m.in. do uzupełnienia, w terminie 7 dni – braków formalnych zażalenia poprzez wskazanie nr PESEL – pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższą przesyłkę skarżąca odebrała w dniu 27 czerwca 2025 r. (k. 35 akt sądowych). W piśmie skierowanym do Sądu I instancji w dniu 4 lipca 2025 r. skarżąca wskazała m.in., że "moje dane osobowe zostały wykorzystane do polityki oraz WPS (Wydziału Polityki Społecznej) Urzędu Wojewódzkiego". W piśmie nie podała jednakże własnego nr PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W tym miejscu należy wyjaśnić, że jednym z wymogów pisma procesowego – w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., jest podanie numeru PESEL w przypadku, gdy pismo to jest pierwszym pismem w sprawie. Oznacza to, że skarga jako pismo wszczynające postępowanie sądowoadministracyjne, a zatem pierwsze pismo w sprawie, powinna zawierać wskazanie tego numeru. Odnotować przy tym należy, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują wyjątków od tego wymogu. Oznacza to, że obowiązek ten musi zostać spełniony również w przypadkach, gdy skarżący wskazał swój numer PESEL w innych sprawach prowadzonych przed tym samym sądem administracyjnym. Obowiązek ten dotyczy bowiem każdego pierwszego pisma w każdej sprawie sądowoadministracyjnej. W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący – zgodnie z treścią art. 49 § 1 P.p.s.a. – wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że odmienny skutek został przewidziany w przypadku skargi, której braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przepis ten stosuje się również do zażaleń. Stosownie bowiem do art. 194 § 3 w związku z art. 198 P.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Wskazana regulacja ma również zastosowanie do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca została prawidłowo wezwana do usunięcia braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 kwietnia 2025 r. o odrzuceniu skargi. Jak wynika z akt sprawy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skutecznie doręczono skarżącej w dniu 27 czerwca 2025 (k. 35 akt sądowych), o czym świadczy jej odręczny podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Pomimo prawidłowego pouczenia o terminie i ustanowionym rygorze, skarżąca nie uzupełniła braków formalnych w wyznaczonym terminie – pomimo nadesłania do Sądu I instancji pisma z dnia 4 lipca 2025 r. – nie podała własnego nr PESEL. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skarżąca nie uzupełniła również braków formalnych skargi poprzez nadesłanie własnego nr PESEL, stąd też trafnie Sąd I instancji wezwał ją do uzupełnienia braków w tym zakresie przy złożonym przez nią zażaleniu. W aktach sądowych sprawy, do dnia orzekania przez Sąd kasacyjny, brak jest bowiem nr PESEL skarżącej. Zatem, skoro braki formalne zażalenia nie zostały uzupełnione, to oznacza, że zażalenie należało odrzucić. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.