I OZ 618/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt II SPP/Lu 169/23 o odmowie zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z.W. na bezczynność Wójta Gminy Niemce w przedmiocie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt II SPP/Lu 169/23 odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SPP/Lu 169/23 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Zażalenie na to postanowienie złożył Z.W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie objęte zażaleniem wydano w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 428). Przede wszystkim wskazać należy, że podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy nie była wynikająca z analizy sytuacji materialnej strony negatywna ocena spełnienia przez niego przesłanek określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a. czyli przepisu omawiającego komu i w jakich okolicznościach może zostać przyznane prawo pomocy, ale oczywista bezzasadność wniesionej przez skarżącego skargi w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka" nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (B. Dauter, A. Kabat., M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 1082-1083; por. także postanowienia NSA z: dnia 24 lutego 2022 r. I OZ 52/22; z dnia 17 stycznia 2014 r. I OZ 1257/13, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuację dotyczącą bezzasadności skargi i jej kwalifikacji wstępnej do odrzucenia omówił już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 października 2023 r. I OZ 485/23, zatem nie będzie to ponownie przytaczane. Jak zasadnie wskazał w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji ocena ta wynikała ze stwierdzenia, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Wójta Gminy Niemce jest niedopuszczalna i jako taka postanowieniem WSA w Lublinie z dnia 13 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 144/23, została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 i 6 p.p.s.a. Skoro ocena skargi jako niedopuszczalnej, a w konsekwencji oczywiście bezzasadnej w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., pozostaje aktualna, brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności, które miałyby wpływ na sposób rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2016 r., I OZ 321/16, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt II SPP/Lu 169/23 o odmowie zmiany postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy należało uznać za prawidłowe, w prawie nie było bowiem podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji zażalenie na postanowienie z dnia 8 listopada 2023 r. również uznać należy za bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.