I OZ 617/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 143/14 o odmowie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi G.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił G.P. ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu Sąd zauważył, iż wprawdzie skarżący uzyskuje bardzo niski dochód, jednakże nie wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie ustanowienia pełnomocnika, a jego oświadczenie w kwestii sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej nie jest do końca wiarygodne, bowiem skarżący nie wyjaśnił różnicy w wysokości osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków. Zażalenie na to postanowienie wniósł G.P. podnosząc, że wbrew stanowisku Sądu wykazał on w pełni swoją sytuację majątkową. Podkreślił, iż wprawdzie istotnie uzyskuje mniejszy dochód niż wysokość deklarowanych przez siebie wydatków, jednakże różnica ta zaspokajana jest dzięki uzyskiwanej przez niego pomocy od różnych instytucji pomocowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest od tego, czy osoba ta może ponieść jakiekolwiek koszty postępowania - § 1 tegoż przepisu, zgodnie z którym osoby takie winny być zwolnione w całości od obowiązku ponoszenia kosztów, bądź też (§ 2 przywołanego przepisu) czy jej sytuacja majątkowa nie pozwala jej na pokrycie pełnej wysokości takich kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. W przedmiotowej sprawie G.P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, bowiem korzysta on z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oceniając oświadczenie skarżącego oraz zgromadzone w sprawie dokumenty uznał, iż strona nie wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu okoliczności, jakie powołał G.P. nie są wiarygodne, bowiem istnieje rozbieżność między osiąganym przez niego dochodem, a ponoszonymi wydatkami. Stanowisko to należy uznać jednak za nieuzasadnione. Sąd I instancji, mając wątpliwości co do rzetelności oświadczenia strony, winien był zażądać dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. Dopiero po uzyskaniu takich informacji możliwe będzie dokonanie właściwej oceny i ewentualne rozstrzygnięcie w kwestii przyznania stronie prawa pomocy, zarówno w zakresie zwolnienia od opłat sądowych jak i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Brak uzyskania takich wyjaśnień, na podstawie art. 255 P.p.s.a. i rozpoznanie sprawy wobec niewyjaśnienia wszystkich jej okoliczności, stanowił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy i powodował uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za niezgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.