I OZ 601/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 52/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 52/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku J.B., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W ocenie Sądu, przytoczone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumenty nie uzasadniają wstrzymania wykonania tej decyzji. Co do zasady nie może o nich przesądzać zarzut wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwą, w ocenie skarżącego, opinię rzeczoznawcy, gdyż na tym etapie postępowania sąd administracyjny nie może badać jej legalności. Kwestia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji rozstrzygnięta zostanie przez sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Sąd I instancji podkreślił również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd przemawiający za udzieleniem ochrony tymczasowej, jeżeli skarżący wykaże, że w jego konkretnej sytuacji majątkowej wywiązanie się z nałożonego obowiązku finansowego wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody. Skarżący powinien złożyć stosowne dokumenty obrazujące jego sytuację finansową, pozwalające uprawdopodobnić podnoszone okoliczności, czego nie uczynił. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wskazując że jego sytuacja finansowa uniemożliwia wykonanie decyzji bez uszczerbku dla zapewnienia podstawowych potrzeb bytowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji wskazanego przepisu wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie jednak do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Podzielić należało stanowisko przyjęte w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (m. in. postanowienie z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt I OZ 770/08, z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 133/12, z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1041/13 i z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2232/14), że w sytuacji, gdy organ administracyjny nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, to w przypadku skierowania do Sądu wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji niedopuszczalna jest odmowa jego uwzględnienia. Nawet, gdy wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skierowany do sądu sformułowany jest lakonicznie, to okoliczność, że organ, mimo zobowiązania zawartego w art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie wstrzymał wykonania decyzji, znajduje do zaskarżonej decyzji zastosowanie art. 61 § 3 P.p.s.a. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] stanowił bowiem przepis art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis mieści się w dziale III ustawy i nie jest przepisem stanowiącym wyjątek, w myśl art. 9 u.g.n. Oznacza to zatem, że organ administracyjny – w celu ochrony tymczasowej na podstawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami – powinien z urzędu wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, czego nie uczynił. Wobec tego, że Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji należało uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 listopada 2017 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.