I OZ 550/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi I.D., Z.D., małoletniej M.D. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych I.D. i Z.D. i małoletniej W.D. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych I.D. i Z.D. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 198/19 w sprawie ze skargi I.D., Z.D., małoletniej M.D. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych I.D. i Z.D. i małoletniej W.D. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych I.D. i Z.D. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego postanawia 1/ odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego, 2/ zwrócić I.D., Z.D., małoletniej M.D. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych I.D. i Z.D. i małoletniej W.D. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych I.D. i Z.D. z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2019 r., I OZ 198/19, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz oddalił zażalenie I.D., Z.D., małoletniej M.D. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych I.D. i Z.D. i małoletniej W.D. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych I.D. i Z.D. na postanowienie dotyczące kosztów postępowania sądowego zawarte w pkt III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2019 r., VII SAB/Wa 68/18. Pismem z dnia [...] maja 2019 r. skarżący złożyli skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. postanowieniem. Wskazali, że w ich zażalenie zostało rozpoznane jednoosobowo przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Przemysława Szustakiewicza, który objął urząd po zaprzysiężeniu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 20 lutego 2019 r., zgodnie z uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa nr 529/2018 z dnia 8 listopada 2018 r. Zdaniem skarżących nie można uznać, aby sędzia Przemysław Szustakiewicz uzyskał rekomendację Krajowej Rady Sądownictwa, o której mowa w art. 179 Konstytucji RP. W skład Krajowej Rady Sądownictwa, podejmującej uchwałę nr 529/2018, wchodzi więcej niż czterech członków wybranych przez Sejm. W ocenie skarżących nie można zastosować wykładni rozszerzającej, wedle której władza ustawodawcza mogłaby uczestniczyć w wyborze większej liczby członków Krajowej Rady Sądownictwa. Dokonanie wyboru przez Sejm dodatkowych 15 członków Krajowej Rady Sądownictwa spośród sędziów prowadzi do upolitycznienia tego organu, a co za tym idzie, nie gwarantuje, że Krajowa Rada Sądownictwa będzie władna sprawować funkcje, o której mowa w art. 186 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie skarżących oznacza to, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2019 r., I OZ 198/19, zostało wydane przez osobę nieuprawnioną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania obowiązkiem Sądu jest dokonanie jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a. Chodzi zatem o oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie jednej z podstaw wznowienia wymienionych w art. 271 – 273 p.p.s.a., uzasadnienie podstawy wznowienia, a także okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Obowiązkiem Sądu jest też zbadanie, czy skarga jest wzniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Sąd administracyjny zobowiązany jest odrzucić skargę o wznowienie postępowania, która nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach działu VII p.p.s.a. Zgodnie z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. wznowienia postępowania można żądać z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Mając na uwadze regulacje ustrojowe sądownictwa administracyjnego, osobą nieuprawnioną jest osoba niebędąca sędzią, a więc ten, kto nie posiada kwalifikacji sędziowskich i nie został powołany na stanowisko sędziego sądu administracyjnego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) lub ten, kto wprawdzie posiada kwalifikacje sędziowskie, jednak nie został powołany na stanowisko sędziego, a także osoba, która zgodnie z ustawą nie ma uprawnień do orzekania w danym sądzie administracyjnym. Uprawnienia do orzekania w składach danego sądu administracyjnego wynikają z faktu otrzymania nominacji na określone stanowisko we wskazanym sądzie administracyjnym lub delegacji do orzekania w określonym sądzie. Przez akt powołania osoba staje się sędzią, czyli jest uprawniona do orzekania. Akt powołania jest aktem kształtującym status sędziego – osoba powołana przez Prezydenta RP jest uprawniona do orzekania w określonym sądzie (vide postanowienie NSA z 19 października 2007 r., I OSK 1543/07). Zgodnie z art. 179 Konstytucji RP, Sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na czas nieoznaczony. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. Pozycja ustrojowa Prezydenta RP została określona w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Konstytucja zalicza wprawdzie Prezydenta do organów władzy wykonawczej (art. 10 ust. 2 Konstytucji RP), ale nie oznacza to, że należy on do organów administracji publicznej. W zakresie, w jakim Prezydent RP działa jako głowa Państwa Polskiego, symbolizując majestat Państwa, jego suwerenność, wykracza poza sferę działalności administracyjnej. Kompetencja Prezydenta RP określona w art. 179 Konstytucji traktowana jest jako uprawnienie osobiste (prerogatywa) Prezydenta, a zarazem sfera jego wyłącznej gestii i odpowiedzialności (vide: wyrok TK z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt K 18/09, OTK-A 2012/6/63; postanowienia NSA z 17 października 2012 r.: sygn. akt I OSK 1876/12, I OSK 1877/12, I OSK 1889/12). Powoływanie sędziów przez Prezydenta RP nie jest uprawnieniem z zakresu administracji publicznej lecz stosowaniem norm konstytucyjnych. Jest to rozstrzygnięcie dyskrecjonalne Prezydenta PR, mieszczące się w zakresie jego osobistej prerogatywy. Spełnienie przez kandydata wymogów określonych w przepisach prawa nie oznacza uprawnienia do powołania przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego. W ramach kompetencji Prezydenta RP z art. 179 Konstytucji RP mieści się uprawnienie do odmowy uwzględnienia wniosku KRS. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma sporu co do tego, że prawo odmowy powołania sędziego powinno być rezultatem wykonywania przez Prezydenta zadań, jakie postawiła przed nim Konstytucja, a więc czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji, stania na straży suwerenności państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium. Jak to wyżej podniesiono Prezydent RP ma prawo odmowy uwzględnienia wysuniętych przez KRS wniosków, jeżeli sprzeciwiłaby się one wartościom, na straży których postawiła go Konstytucja (vide: wyrok TK z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt K 18/09, Paweł Sarnecki [w:] "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz", pod red. L. Garlickiego, pkt 10 do art. 126). Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wręczył Przemysławowi Szustakiewiczowi akt powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro kandydat na sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego został powołany przez Prezydenta RP do pełnienia urzędu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może być osobą nieuprawnioną, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Zatem w wydaniu orzeczenia zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 7 marca 2019 r., I OZ 198/19, nie uczestniczyła osoba nieuprawniona, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie została zatem oparta na ustawowej przesłance wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a., i jako taka podlegała odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. O zwrocie wpisu od skargi o wznowienie postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.