I OZ 545/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1437/22 w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr DO.1.7614.553.2019.KW w przedmiocie stwierdzenia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 2. oddalić zażalenie

Postanowieniem z 31 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. H. na opisaną w sentencji decyzję Ministra Rozwoju i Technologii. W uzasadnieniu wskazał, że zarządzeniem z 13 lipca 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w terminie siedmiu dni braków skargi, poprzez nadesłanie informacji dotyczącej numeru PESEL skarżącej. Wezwanie wróciło do Sądu dwukrotnie awizowane i zostało uznane za doręczone z dniem 5 sierpnia 2022 r. Odpowiedzi na wezwanie nie udzielono. Ponieważ skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi w siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 19 sierpnia 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.), postanowił o jej odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że brak wskazania numeru PESEL skarżącej determinuje konieczność odrzucenia skargi w sytuacji, gdy numer ten znajduje się w aktach sądowych bądź administracyjnych. Zarzucono również błąd w ustaleniach faktycznych w postaci mylnego założenia, że przesyłka kierowana do pełnomocnika skarżącej o numerze [...] została skutecznie doręczona. Przy piśmie z 31 października 2022 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył odpowiedź Poczty Polskiej S.A. na złożoną reklamację wnosząc o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu. Podniósł, że ze stanowiska Poczty Polskiej S.A. wynika, iż w okresie pomiędzy 1 lipca 2022 r. – 26 września 2022 r. nie odnotowano żadnych zwrotów przesyłek kierowanych na adres: Kancelaria Adwokacka adw. M. W., ul. [...], [...] E., gdy tymczasem korespondencja wysyłana przez WSA w Warszawie wróciła z adnotacją jako niepodjęta w terminie. Postanowieniem z 24 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zawiesił postępowanie w sprawie, do czasu rozstrzygnięcia przez skład 7 sędziów NSA kwestii konieczności podania w skardze do sądu administracyjnego numeru PESEL skarżącego. W dniu 3 lipca 2023 r. Naczelny Sad Administracyjny podjął uchwałę o sygn. II GPS 3/22, zgodnie z którą: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 P.p.s.a., sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania. W związku z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały o sygn. akt II GPS 3/22 ustała przyczyna zawieszenia postępowania, dlatego na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a. należało podjąć zawieszone w niniejszej sprawie postępowanie, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w pkt 1 postanowienia. Przechodząc zaś do merytorycznego rozpoznania zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. W świetle treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r. stwierdzić należy, że Sąd I instancji zasadnie wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL. Z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. wynika, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w niniejszej sprawie), to powinno zawierać numer PESEL. Zgodnie z tezą wyrażoną w ww. uchwale – "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Ponadto stwierdzono, że "ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. W szczególności nie zastrzegł, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie jest wymagane, tylko wtedy, gdy tego numeru nie można ustalić na podstawie akt administracyjnych". Następnie należało ocenić czy przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi została pełnomocnikowi skarżącej doręczona skutecznie oraz czy w wyznaczonym terminie wykonał on wezwanie Sądu pierwszej instancji. Przepis art. 73 P.p.s.a. wskazuje na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło. Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której wezwanie Sądu zostało przesłane pełnomocnikowi skarżącego na wskazany przez niego adres wynika, że przesyłka została prawidłowo dwukrotnie awizowana. Pierwsze awizowanie miało miejsce 22 lipca 2022 r., zaś ponowne – 1 sierpnia 2022 r. Przesyłkę – jako niepodjętą w terminie – zwrócono do nadawcy 9 sierpnia 2022 r. r. Z koperty wynika również, iż 22 lipca 2022 r. umieszczono zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym, które umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał ww. przesyłkę za skutecznie doręczoną skarżącej z dniem 5 sierpnia 2022 r. na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 P.p.s.a. może być obalone jedynie wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością, co w tej sprawie nie miało miejsca, gdyż świadectwo faktu i daty awizowanej przesyłki nie zostało skutecznie obalone. Z nadesłanych przez pełnomocnika dokumentów wynika, że strona skarżąca wystąpiła z reklamacją przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, kwestionując prawidłowość jej doręczenia, a w szczególności niepozostawienie w skrzynce pocztowej awiz. Jednak odpowiedź udzielona przez Pocztę Polską S.A. nie potwierdza nieprawidłowości w tym zakresie. Operator pocztowy wyjaśnił, że dokonane ustalenia w powyższej sprawie wykazały, iż każdorazowo podejmowana jest próba doręczenia przesyłek, a w sytuacji nieobecności adresata lub osoby uprawnionej do odbioru, wdrażana jest procedura awizacyjna. Wyjaśniono, że czynności związane z doręczaniem zawiadomień nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania, tj. potwierdzenia doręczenia. Zweryfikowanie zatem przebiegu kwestionowanych zdarzeń w okresie doręczenia zawiadomień jest możliwe jedynie w chwili ich wystąpienia. Późniejsze ustalenie stanu faktycznego wraz z wyjaśnieniem okoliczności sporządzenia oraz doręczenia powtórnych zawiadomień opiera się na wyjaśnieniach uzyskanych od zainteresowanych pracowników. W świetle przywołanej wyżej treści odpowiedzi na reklamację nie sposób uznać, że pełnomocnik skarżącej uprawdopodobnił, iż przesyłka została mu w sposób nieprawidłowy doręczona. W tym względzie oświadczenie o braku stosownych zawiadomień jest okolicznością niewystarczającą wobec niebudzących wątpliwości adnotacji i pieczątek pracowników operatora pocztowego. Wskazywany przez pełnomocnika fragment pisma Poczty Polskiej o nieodnalezieniu przesyłek zwróconych do nadawcy jako niepodjętych w terminie w okresie od 1 lipca 2022 r. do 26 września 2022 r. nie uprawniał do przyjęcia odmiennych ustaleń w tym zakresie. Należy zwrócić uwagę, że stwierdzenie to zostało wyartykułowane w odpowiedzi na żądanie zawarte w punkcie IV reklamacji o wskazanie, czy w ww. okresie zostały zwrócone z powodu nieodebrania w terminie również inne przesyłki kierowane pod adres kancelarii pełnomocnika. Wypowiedź operatora pocztowego w tym względzie, odczytywana przez pryzmat zakresu wnioskowanych informacji, nie pozostawała więc w sprzeczności z adnotacją zamieszczoną na kopercie spornej przesyłki o jej zwrocie jako niepodjętej w terminie. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonego pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 sierpnia 2022 r. (w trybie zastępczym) wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi nie zostało ono wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.