I OZ 536/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SPP/Gl 124/23 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 czerwca 2023 r., po rozpoznaniu wniosku K.W., referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych oraz odmówił przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Po rozpoznaniu sprzeciwu od tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 31 lipca 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Pismem z dnia 29 sierpnia 2023 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie z 31 lipca 2023 r. Postanowieniem z 13 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił powyższe zażalenie jako niedopuszczalne z powodu wniesienia środka odwoławczego od niezaskarżalnego postanowienia. Sąd wyjaśnił również, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie znajduje zastosowania art. 3941a ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, dalej: kpc, na który skarżący powołał się w zażaleniu. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wywiódł zażalenie, w którym domagał się przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i przyznania pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w tym przepisie. Jednocześnie w myśl z art. 260 § 1 ppsa rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, w tym w szczególności postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Jak wynika z analizy powyższych przepisów, postanowienie wydane przez sąd na skutek wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wydawane jest w ramach drugiej instancji, co wyklucza możliwość jego zaskarżenia zażaleniem. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu został w pierwszej instancji rozpoznany przez referendarza sądowego. Oznacza to, że postanowienie wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego zostało wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postępowaniu drugoinstancyjnym i jako takie nie podlega zaskarżeniu. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał złożone zażalenie za niedopuszczalne i odrzucił je na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa. Jednocześnie należy wyjaśnić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego jest możliwe wyłącznie w zakresie, w jakim przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odsyłają do regulacji kodeksowych. W przypadku regulacji z zakresu prawa pomocy brak jest takiego odesłania, zatem zastosowanie art. 3941a kpc w rozpoznawanej sprawie było wykluczone. W konsekwencji powyższego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia bądź zmiany postanowienia z 13 września 2023 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.