I OZ 534/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. – R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3197/17 odrzucające skargę A. P. – R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r. odrzucił skargę A. P. – R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."), skarżąca była zobowiązana wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem właściwego organu, tj. Ministra Infrastruktury i Budownictwa na adres: ul. Chałubińskiego 4/6 00-928 Warszawa, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd podał, że w niniejszej sprawie skargę wniesiono do niewłaściwego organu – Ministra Rozwoju na adres: Plac Trzech Krzyży 3/5 00-507 Warszawa, a nie do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zatem dla oceny zachowania terminu do jej wniesienia należy przyjąć datę przekazania jej przez Ministra Rozwoju do Ministra Infrastruktury i Budownictwa, a więc organu, za pośrednictwem którego skarga powinna być wniesiona do sądu administracyjnego. Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzję doręczono skarżącej w dniu 25 września 2017 r. Ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 25 października 2017 r. Sąd przyznał, że skarżąca wniosła skargę wprawdzie w dniu 25 października 2017 r., jednak skierowała ją do Ministra Rozwoju, a nie Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Ministerstwo Rozwoju przy piśmie z dnia 2 listopada 2017r. przekazało ją do organu właściwego. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że skarga została wniesiona do Ministra Infrastruktury i Budownictwa z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, przewidzianego do jej wniesienia, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Podniosła, że odwołanie od decyzji organu I instancji (Wojewody Łódzkiego) także skierowała błędnie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, a nie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa, czego Sąd nie dostrzegł, a organ przemilczał. Podkreśliła, że nikt nie wytknął jej tego błędu. Zatem nieświadomie błąd ten powieliła przy składaniu skargi. Skarżąca podkreśliła, że Minister Infrastruktury i Budownictwa jest organem, który w ostatnim czasie niezwykle często zmienia swoją nazwę i adres. Wskazała, że zmiany te następują znacznie szybciej, niż załatwianie jej spraw. Skarżąca podniosła, że skala jej winy w pomyłkowym oznakowaniu organu, który zdążył zmienić nazwę i adres w trakcie postępowań dotyczących jej interesów, podczas gdy organ rozstrzygał jej sprawę dziewięciokrotnym bezkarnym przekroczeniem terminów, rodzi u niej poczucie głębokiej krzywdy. Zdaniem skarżącej w/w okoliczności winny być uwzględnione przy rozważeniu przywrócenia terminu i dopuszczenia skargi do rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że aby skutecznie wnieść do sądu skargę na decyzję organu administracji, skarżący musi to uczynić za pośrednictwem organu, którego decyzję kwestionuje, w terminie prawem przewidzianym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że w przypadku złożenia przez skarżącego skargi do sądu lub organu niewłaściwego, sąd lub organ powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej. Słusznie zatem Sąd I instancji przywołał powyższą zasadę, bowiem – w istocie skarga została złożona za pośrednictwem organu niewłaściwego – jednakże powołał się na nią przedwcześnie. Wskazać bowiem należy, że niniejsze zażalenie zawiera wniosek o przywrócenie terminu (k-25 akt sprawy) do złożenia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 15 września 2017 r., co umknęło uwadze Sądu I instancji. Wobec tego Sąd I instancji przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi powinien był rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że – w istocie – w niniejszej sprawie z jej akt wynika, iż skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem niewłaściwego organu, tj. Ministra Rozwoju, a nie Ministra Infrastruktury i Budownictwa, o czym była pouczona w zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika jednak również – na co wskazano w zażaleniu – że odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 19 stycznia 2017 r. (Wojewody Łódzkiego) skarżąca także wniosła do organu niewłaściwego (za pośrednictwem Wojewody) – tj. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, a nie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa, o czym także była pouczona. Minister Infrastruktury i Rozwoju przekazał odwołanie do organu właściwego, tj. do Ministra Infrastruktury i Budownictwa, nie powiadamiając jednakże o tym fakcie skarżącej, do czego był obowiązany na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania, Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał zaskarżoną decyzję z dnia 15 września 2017 r. Wobec powyższego, ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Sąd I instancji powinien, w pierwszej kolejności, rozpoznać wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 15 września 2017 r. – przy uwzględnieniu w/w okoliczności niniejszej sprawy i przy uwzględnieniu podstawowej gwarancji procesowej, tj. realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Dopiero w drugiej kolejności, gdy postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu uzyska walor prawomocności, Sąd powinien rozpoznać samo zażalenie. Zatem z uwagi na swoją przedwczesność, zaskarżone postanowienie z dnia 17 stycznia 2018 r. podlegało uchyleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.