I OZ 533/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Po 554/18 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Po 554/18 o odrzuceniu skargi M. C. na decyzję Uczelnianej Komisji Ekonomicznej [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 14 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącemu M. C. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z 31 lipca 2018 r. o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowienie z 31 lipca 2018 r., zawierające pouczenie o trybie i warunkach wniesienia zażalenia zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 21 sierpnia 2018 r. Pismem z 27 sierpnia 2018 r. skierowanym bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie z 31 lipca 2018 r. Pismo to wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego 30 sierpnia 2018 r. i zostało przekazane zarządzeniem z 4 września 2018 r. według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Postanowieniem z 18 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił powyższe zażalenie. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, wskazując na wadliwość pouczenia o sposobie wniesienia zażalenia. Twierdził, że użyte w pouczeniu sformułowania wywołują wątpliwości co do sposobu wniesienia środka zaskarżenia, a wątpliwości tych nie usunął pracownik sądu, z którym kontaktował się skarżący. Odmawiając przywrócenia terminu, Sąd pierwszej instancji uznał, że stosownie do art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – zwanej dalej P.p.s.a.), doręczając postanowienie o odrzuceniu skargi, Sąd wywiązał się z powyższego obowiązku, pouczając skarżącego o zasadach i trybie wniesienia zażalenia. Treść pouczenia ujednoliconego dla wszystkich sądów administracyjnych, odpowiada treści przepisów ustawy, a skarżący dysponował niezbędną wiedzą odnośnie zasad wnoszenia zażalenia. W ocenie Sądu informacja zawarta w treści pouczenia nie pozostawia wątpliwości co do sposobu wniesienia zażalenia, a dotychczasowa praktyka sądowa wskazuje, że jest ono czytelne również dla stron postępowania. Jednostkowe przypadki, takie jak w niniejszej sprawie, gdzie skarżący wniósł zażalenie bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mogą przesądzać, że treść pouczenia jest wadliwa, a tym bardziej nie może usprawiedliwiać uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Niedochowanie tego obowiązku wiąże się z konsekwencjami, które mogą zostać uchylone tylko w przewidzianych przypadkach. W ocenie Sądu, skarżący nie dochował należytej staranności w dbałości o swoje interesy tym bardziej, że, jak wynika z treści wniosku, dowiadywał się w sekretariacie Sądu o sposobie wniesienia zażalenia. Mógł więc z łatwością także upewnić się co do konieczności wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Sądu pierwszej instancji. Tym samym nie uprawdopodobnił w dostatecznym stopniu braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia, a w związku z tym Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem skarżącego treść pouczenia powinna być wyraźna, precyzyjna i zrozumiała dla strony oraz uwzględniać jej właściwości, wykształcenie, zaradność życiową oraz doświadczenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek ten powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, jak i nie podważyła tej oceny w rozpoznawanym zażaleniu. Podstawowe znaczenie dla sprawy ma ta okoliczność, że skarżący został pouczony o sposobie zaskarżenia postanowienia i konieczności jego wniesienia. Na wstępie punktu 1 pouczenia wyraźnie wskazano, że: "Na postanowienie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia, za pośrednictwem tutejszego Sądu (...)". I choć w zażaleniu słusznie podkreślano, że należy uwzględnić indywidualne cechy strony skarżącej w możliwości zrozumienia pouczenia, to jednak poza tak ogólnikowym stwierdzeniem, nie wskazano na żadne konkretne właściwości strony skarżącej, które mogłyby utrudniać zrozumienie tak sformułowanego pouczenia. Skarżący natomiast jak wynika z akt sprawy jest (był) studentem, podejmował prace zarobkową z sądzie i samodzielnie prowadził postępowanie administracyjne oraz część sądowego. Wskazywana w zażaleniu niepełnosprawność oraz ilość słów użytych w pouczeniu, samo w sobie nie kwestionuje zaś ustalenia Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie powinien mieć problemów w zrozumieniu tak sformułowanego pouczenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.