I OZ 503/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 26/16 o odmowie uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku wydanego w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 26/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości opisaną wyżej skargę Z. R.. Pismem z dnia 6 września 2016 r. skarżący wniósł o uzupełnienie powyższego wyroku, domagając się jego uzupełnienia o następujące dodatkowe rozstrzygnięcia: 1/ "o dodatkowe rozstrzygnięcie orzeczone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 280/05, gdyż wyrok ten stanowi tak zwane orzeczenie abstrakcyjne, które swym rozstrzygnięciem wiąże tutejszy Sąd w niniejszej sprawie, "co stwierdziła sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Jolanta Rajewska w zarządzeniu z dnia 11 grudnia 2015 r. opublikowanym pod sygn. akt I OSK 2152/14, w którym stwierdzono, iż "Uchwała ta, jako uchwała abstrakcyjna, ma pośrednią moc wiążącą polegającą na tym, że zajęte w jej treści stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych". Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku został utrzymany przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, więc ma on rangę wykładni, która winna być uwzględniona i w tym orzeczeniu WSA we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2016 r.", 2/ "o dodatkowe rozstrzygnięcie w przedmiocie jakie winno być orzeczone w przedmiocie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], zarejestrowanej pod sygn. akt IV SA/Wr 530/15, gdyż sprawy te są ze sobą w związku i winny być rozpoznane i rozstrzygnięte łącznie"., 3/ "o dodatkowe rozstrzygnięcie, w przedmiocie wniosku zawartego w skardze z dnia 16 grudnia 2016 r. oraz w piśmie do Sądu z dnia 8 sierpnia 2016 r. o wszczęcie postępowania mediacyjnego w trybie art. 115 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny za odmowę uzupełnienia zaskarżonej decyzji Kolegium o dodatkowe rozstrzygnięcie, jakie orzeczono decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w celu ich połączenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny"., 4/ "o dodatkowe rozstrzygnięcie, które zostało zapisane do protokołu rozprawy z dnia 23 sierpnia 2016 r., postanawiające o nieuwzględnieniu odwołania skarżącego "do Przewodniczącego Sądu Orzekającego w trybie art. 114 p.p.s.a. na wcześniejsze postanowienie Sądu z tego samego dnia o odmowie zarządzenia połączenia spraw skarżącego zawisłych przed tutejszym Sądem pod sygnaturami akt IV SA/Wr 26/16 i IV SA/Wr 530/15." Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że doręczony mu odpis wyroku jest częściowy i winien zostać uzupełniony, gdyż nie rozstrzyga o całości żądania, jakie zawarł w skardze z dnia 16 grudnia 2015 r. Dodatkowo powołał brzmienie art. 114 p.p.s.a. podkreślając, że wniósł odwołanie, o jakim stanowi ten przepis, co wynika z protokołu rozprawy i winno być ono "uwidocznione w sentencji wyroku", bowiem stanowi nierozłączny element orzeczenia kończącego sprawę i pozwala zgodnie z art. 191 p.p.s.a. na to, aby Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony rozpoznał również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Według skarżącego "wyrok częściowy i postanowienie zapisane do protokołu bez takiego uzupełnienia wyroku częściowego jest nie do zaskarżenia do NSA, nawet na drodze kasacyjnej przez zawodowego adwokata." W dniu 16 grudnia 2016 r., na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, skarżący rozszerzył swój wniosek o uzupełnienie wyroku poprzez zawarcie w nim "alternatywnego pouczenia o możliwości zaskarżenia do sądu powszechnego". Sąd I instancji wskazał, że w wyroku z dnia 23 sierpnia 2016 r., orzekł o całości skargi uznając, że jest ona niezasadna, stąd też podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. W takim przypadku przepisy ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie obligują Sądu do zamieszczenia w wyroku żadnego dodatkowego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu I instancji, zakres uzupełnienia wyroku jakiego domaga się skarżący nie mieści się w określonym w art. 157 § 1 p.p.s.a. katalogu okoliczności, których wystąpienie upoważnia do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku. WSA we Wrocławiu zauważył przy tym, że na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2016 r. orzekł o żądaniach skarżącego dotyczących połączenia zawisłych przed tutejszym Sądem spraw pod sygnaturami akt IV SA/Wr 26/16 i IV SA/Wr 530/15. Postanowieniem ogłoszonym na rozprawie – uwidocznionym w protokole rozprawy z dnia 23 sierpnia 2016 r. - Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego w tym przedmiocie, albowiem wskazane sprawy miały odrębne przedmioty zaskarżenia i nie mogły być objęte jedną skargą. Jak wynika z materiału aktowego (protokołu rozprawy z dnia 23 sierpnia 2016 r.) skarżący niezwłocznie, na rozprawie z ostrożności procesowej odwołał się od postanowienia Sądu do przewodniczącego posiedzenia wskazując, że pomimo odrębnych przedmiotów zaskarżenia sprawy pozostają w ścisłym związku. Postanowieniem Sądu nie uwzględniono wspomnianego odwołania skarżącego z uwagi na odrębność trybu obu postępowań. W ocenie Sądu I instancji, fakt, że powyższe żądania skarżącego nie zostały załatwione przez Sąd w formie i trybie przez niego oczekiwanym, nie może mieć żadnego wpływu na dokonaną odmowę uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku o treści przez niego wskazane. Z kolei wniosek skarżącego o ukaranie organu grzywną za przewlekłość postępowania i odmowę uzupełnienia decyzji, zawarty w skardze z dnia 16 grudnia 2015 r. (pkt 1 skargi ), został wyłączony z niniejszej sprawy zarządzeniem z dnia 15 lutego 2016 (k. 16) i zarejestrowany pod odrębną sygnaturą akt – IV SO /Wr 25 /16 a następnie został już załatwiony postanowieniem z dnia 2 września 2016 r., które uzyskało walor prawomocności z dniem 18 października 2016 r. Nie może być zatem przedmiotem uzupełnienia orzeczenia w sprawie niniejszej. Sąd I instancji wyjaśnił również, że skład orzekający w niniejszej sprawie nie jest w żaden sposób związany stanowiskiem wyrażonym w powołanym przez niego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r. sygn. II SA/Bk 280/05. Zważywszy, że zaskarżona przez skarżącego decyzja administracyjna wydana była w trybie nadzwyczajnym , w którym badana są ściśle określone przez ustawodawcę przesłanki wydania takiej decyzji. Natomiast brak podstawy prawnej , która uprawniałaby do tego , aby wyrok tutejszego Sądu uzupełniać jakimkolwiek rozstrzygnięciem wydanym przez inny sąd. Jako nieuprawniony Sąd uznał również wniosek o uzupełnienie wyroku poprzez zawarcie w nim "alternatywnego pouczenia o możliwości zaskarżenia do sądu powszechnego". Wskazał, że od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego i przy wykorzystaniu tego środka zaskarżenia można go ewentualnie kwestionować. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Z. R. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. art. 157 § 1 P.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przesłanką uzupełnienia wyroku jest więc pominięcie w sentencji rozstrzygnięcia o części skargi lub niezamieszczenie przez Sąd dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 26/16 oddalił skargę Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego. Tym samym Sąd I instancji orzekł o całości sprawy i dlatego też nie ma podstaw do uzupełnienia orzeczenia z dnia 23 sierpnia 2016 r. Wydany wyrok jest kompletny i zawiera wymagane prawem elementy. Treść wniosku o jego uzupełnienie wskazuje, że skarżący w istocie polemizuje z treścią wyroku i jego uzasadnieniem, a także wydanymi w toku postępowania sądowoadministracyjnego postanowieniami. Weryfikacja tych orzeczeń w drodze wniosku o uzupełnienie wyroku na podstawie art. 157 P.p.s.a. jest zaś niedopuszczalna. Merytoryczne kwestionowanie wydanego w tej sprawie wyroku może odbywać się wyłącznie w drodze wniesienia skargi kasacyjnej. W ramach tego środka odwoławczego Naczelny Sądu Administracyjny z urzędu bada także właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy (art. 183 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a.). W tym trybie można również zgłosić wniosek o zbadanie prawidłowości postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia - dot. m.in. połączenia spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (art. 191 P.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.