I OZ 492/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 220/14, o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 220/14, zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] stycznia 2014 r., w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w sprawie wystąpiły podstawy do zawieszenie postępowania, bowiem postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1026/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne: "czy art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie podstawą prawną zaskarżonych decyzji był m.in. przepis art. 16a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy odmówiły skarżącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego ze względu na niewykazanie przez nią rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej spowodowanej koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką (niewykazanie przesłanki z art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r.). Zdaniem Sądu istnieje zależność wyniku niniejszej sprawy od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny wskazanego zagadnienia przedstawionego przez WSA w Poznaniu. Stwierdzenie, bowiem przez Trybunał niezgodności art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r. z Konstytucją RP w zakresie objętym pytaniem prawnym zdezaktualizuje argument SKO o braku prawa skarżącej do specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na niezrezygnowanie z zatrudnienia. Spowoduje tym samym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem ponownej oceny przez organ wniosku o przyznanie świadczenia, tym razem pod kątem spełnienia pominiętej przez ustawodawcę przesłanki niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą bliską. Tym bardziej wymieniona zależność występuje, że WSA w Poznaniu w uzasadnieniu pytania prawnego wskazał, że wątpliwość dotycząca odmiennego traktowania przez ustawodawcę osób rezygnujących z zatrudnienia i niepodejmujących zatrudnienia "dotyczy nie tylko kategorii osób, które przed 1 stycznia 2013 r. uzyskiwały pomoc w postaci świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 u.ś.r., ale także tych podmiotów, którego dopiero w obecnie obowiązującym stanie prawnym starają się lub będą się starać o pomoc państwa w postaci przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego". Z tych względów Sąd zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym do czasu wydania przez Trybunał przedmiotowego orzeczenia. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że cały czas zgłaszała do PUP swą gotowość do zatrudnienia i poszukiwała pracy "na własną rękę". Z uwagi na konieczność rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad matką, zaskarżona decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a." ). sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygniecie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania określone w tym przepisie ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności została pozostawiona uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym wypadku jest celowe wstrzymanie biegu sprawy, w tym przede wszystkim powinien mieć na uwadze możliwość wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Zawieszając postępowanie sąd musi zbadać, czy istnieje ścisły związek między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem innego postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w sprawie niniejszej wystąpiły wskazane w powołanym przepisie przesłanki zawieszenia postępowania. O zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej znowelizowanych przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, na podstawie których odmówiono skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego będzie orzekał Trybunał Konstytucyjny w powołanej w zaskarżonym postanowieniu sprawie, zainicjowanej pytaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sprawa o sygn. P 1/14). W stanie faktycznym sprawy, wobec przyczyn odmowy przyznania skarżącej świadczenia ocena przez Trybunał Konstytucyjny zakwestionowanych przepisów będzie miała – jak słusznie uznał Sąd I instancji – zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Zaznaczyć ponadto trzeba, że możliwość wznowienia postępowania po zapadnięciu wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie w każdej sprawie musi wykluczać dopuszczalność zawieszenia postępowania. W konkretnym stanie prawnym i faktycznym sprawy podjęcie postanowienia o zawieszeniu okazało się celowe (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2729/13, z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 271/14 oraz z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 433/14). Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu okoliczności wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania incydentalnego jest wyłącznie kwestia zasadności zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.