I OZ 49/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 426/23 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 19 kwietnia 2023 r. Nr KO.800/92/23 w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 426/23 odrzucił wniosek A.D. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca A.D. wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), oraz dochowanie 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku liczonego od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wymienione ustawowe przesłanki przywrócenia terminu muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminowi. Fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. Sąd nie ma prawa domniemywać, że strona uchybiła terminowi w tej, a nie w innej dacie (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 88). Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia 5 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. W dniu 20 października 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym, k. 24) skarżąca wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 31 października 2023 r. sąd I instancji odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na złożenie wniosku po terminie. W dniu 24 listopada 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym, k. 38) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wniosek swój uzasadniła tym, że nie posiada wykształcenia prawniczego, nie zna przepisów, i z uwagi na swój wiek "nie ma nawet możliwości, aby znać te wszystkie przepisy prawa". Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r. sąd I instancji odrzucił wniosek o przywrócenie terminu jako spóźniony. Na marginesie zauważyć należy, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy Sąd przesyła do stron obszerne pouczenie. W pouczeniu w pkt 3 jest informacja odnośnie trybu – terminu i sposobu wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku gdy skargę oddalono. Skarżącej powiadomienie o terminie rozprawy wraz ze wspomnianym pouczeniem doręczono w dniu 5 września 2023 r. (k. 20 akt sądowych). Zatem nie ma możliwości zasłaniania się nieznajomością prawa w sytuacji, gdy Sąd wysyła do strony jasne wytyczne, jakie uprawnienie w określonej sytuacji stronie przysługuje, również odnośnie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zatem, należy domniemywać, że skarżąca składając wniosek o sporządzenie wyroku wiedziała już że uchybiła terminowi i należało jednocześnie wraz z tym wnioskiem złożyć także wniosek o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji uznał, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W świetle powyższego uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły bowiem prawidłowej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartej w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2023 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.