I OZ 478/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt II SPP 126/23 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] października 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z odpłatności za przyznane specjalistyczne usługi opiekuńcze postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z 15 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z [...] października 2022 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z odpłatności za przyznane specjalistyczne usługi opiekuńcze. Skarżąca wnioskiem z 16 maja 2023 r. zwróciła się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z 4 lipca 2023 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznanie prawa pomocy. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 14 sierpnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Pismem z 5 września 2023 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i udzielenia jej prawa pomocy. Postanowieniem z 11 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił złożone zażalenie jako niedopuszczalne. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wywiodła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie poprzednio złożonego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w tym przepisie. Jednocześnie w myśl z art. 260 § 1 ppsa rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, w tym w szczególności postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1 wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Jak wynika z analizy powyższych przepisów, postanowienie wydane przez sąd na skutek wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wydawane jest w ramach drugiej instancji, co wyklucza możliwość jego zaskarżenia zażaleniem. Odnotować w tym miejscu należy, że wprawdzie zgodnie z art. 258 § 4 zd. 2 ppsa na postanowienia albo zarządzenie sądu przysługuje zażalenie, ale przepis ten wprost możliwość zażalenia postanowienia albo zarządzenia sądu wydanego w ramach rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy wiąże z tymi sytuacjami, w których w pierwszej instancji postanowienie albo zarządzenie wskazane w art. 258 § 2, w tym postanowienie o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, zostało wydane przez sąd, a nie referendarza sądowego. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu został w pierwszej instancji rozpoznany przez referendarza sądowego. Oznacza to, że postanowienie wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego zostało wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postępowaniu drugoinstancyjnym. Jest to zatem postanowienie, o którym mowa w art. 260 § 2 ppsa, a nie art. 258 § 4 tej ustawy i jako takie nie podlega zaskarżeniu. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał złożone zażalenie za niedopuszczalne i odrzucił je na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa. W konsekwencji powyższego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia postanowienia z 11 września 2023 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.