I OZ 472/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.Z. i P.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 8 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Wr 64/25 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów i asesorów w sprawie ze skargi G.Z. i P.Z. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 września 2024, sygn. akt II SAB/Wr 870/24 postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 30 stycznia 2025 r. (II SAB/Wr 64/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę strony skarżącej. Pismem z 1 marca 2025 r. strona skarżąca wniosła o wyłączenie od rozpoznania sprawy: sędzi WSA Olgi Białek, sędziego WSA Ireneusza Dukiela, sędzi NSA Haliny Filipowicz-Kremis, sędziego WSA Adama Habudy, sędziego WSA Władysława Kulona, sędziego WSA Wojciecha Śnieżyńskiego, asesora sądowego WSA Dominika Dymitruka, asesora sądowego WSA Malwiny Jaworskiej-Wołyniak oraz asesora sądowego WSA Marty Pawłowskiej. We wniosku podniesiono między innymi, że w sytuacji, gdy istnieje podejrzenie, że sędzia nie jest w stanie zachować bezstronności, strona postępowania ma prawo wnioskować o jego wyłączenie. Wskazano, że ww. sędziowie nie mogą być sędziami we własnej sprawie. Podniesiono, że uzasadnienia orzeczeń sporządzane przez wymienionych sędziów i asesorów sądowych świadczą o manipulacji oraz obchodzeniu prawa – tak krajowego, jak i unijnego. Żaden z sędziów zajmujących się sprawami skarżących nie chce odpowiadać na podnoszone zarzuty, co jest sprzeczne z prawem. Odwołano się do znaczenia i funkcji uzasadnienia rozstrzygnięcia sądowego. Przywołano również prawo do rzetelnego procesu oraz prawo do informacji. We wniosku odwołano się też do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W związku z wnioskiem o wyłączenie sędziów i asesorów sądowych do akt sądowych wpłynęły pisemne oświadczenia sędziów i asesorów sądowych objętych tymże wnioskiem, że w tej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), ani inne, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (k. 36-44 akt sądowych). Postanowieniem z 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Wr 64/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek skarżących. Pismem z 5 maja 2025 r. (k. 58) skarżący wnieśli zażalenie na ww. postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (asesora) we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego (asesora) w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego (asesora) następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego lub asesora (art. 19 p.p.s.a.). Wskazane przez skarżących argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 p.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Podjęcie przez wskazanych sędziów i asesorów, w odczuciu skarżących, niekorzystnych działań i nietrafnych czynności procesowych nie stanowi podstawy do wyłączenia ich od orzekania. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że o wyłączeniu sędziego (asesora) nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem skarżących, sposobu orzekania przez sędziów i asesorów mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do ich wyłączenia. Prawidłowość stosowania przepisów prawa podlega weryfikacji w ramach postępowania instancyjnego poprzez korzystanie przez stronę ze środków zaskarżenia. Dodatkowo zauważyć należy, że sędziowie i asesorzy, których dotyczył wniosek o wyłączenie, złożyli wymagane oświadczenia wskazując, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłącznie ich od rozpoznania sprawy. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi zaś w rozpoznawanym przypadku wątpliwości. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.