I OZ 465/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. i K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 280/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. S. i K. S. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr KKU 244/21 w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości przez gminę postanawia: 1. sprostować z urzędu postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 280/24, w ten sposób, że w jego komparycji w miejsce numeru zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej: "244/21" wpisać numer: " KKU 244/21"; 2. oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 280/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę J. S. i K. S. (dalej: Skarżący) decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 31 sierpnia 2023 r. nr KKU 244/21 w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości przez gminę. W motywach postanowienia odrzucającego skargę, Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona Skarżącym 25 września 2023 r. Trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na powyższe rozstrzygnięcie upływał dla Skarżących 25 października 2023 r. Tymczasem skarga została wniesiona przez Skarżących dopiero 23 listopada 2023 r., a więc z uchybieniem terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 58 § 1 pkt 2 i art. 83 p.p.s.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie, ponieważ Skarżący dochowali terminu do wniesienia skargi; 2) art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") przez jego niezastosowanie, ponieważ Skarżący zastosowali się do pouczenia o terminie wniesienia skargi otrzymanego wraz z decyzją nr KKU 244/21 w dniu 24 października 2023 r. W uzasadnieniu wskazali, że zaskarżoną decyzję otrzymali 24 października 2023 r., a w dniu 23 listopada 2023 r. wnieśli na nią skargę za pośrednictwem organu. Wskazali, że nie mają żadnej informacji o wcześniejszej próbie doręczenia do nich zaskarżonej decyzji. Skarżący nie otrzymali ani jednego awiza takiej przesyłki, mimo dokładnego pilnowania doręczeń ze względu na toczącą się sprawę. Skarżący nie wnioskowali o ponowne doręczenie decyzji (bo nie wiedzieli o tej próbie), a zatem to sam organ musiał ponowić doręczenie wysyłając listy, jakie zostały odebrane przez Skarżących 24 października 2023 r. ze względu na jakąś wadliwość przesyłki z września, która nie jest znana Skarżącym, którzy o tej próbie doręczenia dowiedzieli się z zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazali również, że ustalili w swojej placówce pocztowej, że we wrześniu 2023 r. pocztę dostarczał zastępca listonosza, co mogło spowodować jakąś wadę doręczenia. Podnieśli ponadto, że adres Skarżących podawany jest na różne sposoby. Skarżący mieszkają w miejscowości [...] znajdującej się w gminie [...] ale podlegającej pod placówkę pocztową w sąsiedniej gminie [...]. Dlatego używane było zarówno adresowanie "[...]", jak i "[...]", z których żadne nie jest prawidłowe. Zatem podanie nazwy gminy [...] albo nazwy miejscowości z placówką pocztową [...] - jest błędne, a prawidłowy adres to "[...]". To również mogło być przyczyną wadliwości doręczenia decyzji we wrześniu 2023 r., która spowodowała powtórzenie doręczenia w październiku 2023 r. W związku z powyższym, zdaniem Skarżących przyjąć należy, że skoro organ z własnej inicjatywy nadał do Skarżących decyzję listem poleconym w październiku 2023 r., to uznał poprzednią próbę doręczenia za wadliwą. Skarżący otrzymali decyzję po raz pierwszy 24 października 2023 r., nie mając żadnej wiedzy o tym, żeby było to powtórne doręczenie, dokonywane już po upływie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wraz z tą decyzją Skarżący otrzymali pouczenie o prawie do wniesienia skargi w terminie 30 dni, do którego się zastosowali. Zatem zgodnie z art. 112 k.p.a. zastosowanie się do tego pouczenia nie może szkodzić stronie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z kolei, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Ustawodawca połączył zatem określone skutki prawne (możliwość wniesienia skargi) ze skutecznym doręczeniem stronie rozstrzygnięcia w sprawie. Zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W myśl art. 42 § 1 k.p.a. osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego - operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a. W takiej sytuacji zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - art. 44 § 4 k.p.a. Przepis art. 44 k.p.a. umożliwia zatem osiągnięcie w toku postępowania skutku doręczenia, warunkującego sprawność i prawną skuteczność podejmowanych przez organ czynności. Stwarza możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia przez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja skierowana została do Skarżących na wskazanych przez nich adres, tj. [...] i doręczona w trybie art. 44 § 1-4 k.p.a. W tym miejscu w odniesieniu do zarzutów wniesionego zażalenia, a dotyczących adresu Skarżących wskazać należy, że taki właśnie adres został wskazany w odwołaniu Skarżących od decyzji Wojewody [...] z 6 listopada 2018 r., jak również na kopercie, w której Skarżący wnieśli niniejszą skargę. Z akt Sądu I instancji wynika ponadto, że korespondencja kierowana na adres Skarżących "[...]" oraz "[...]" jest skutecznie doręczana przez operatora pocztowego, a Skarżący oba te adresy używają zamiennie, gdyż ten drugi wskazano np. w złożonej skardze, podczas gdy ten pierwszy jest na kopercie w której ją złożono. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny oceniając skuteczność doręczenia ww. decyzji dokonanego we wskazanym trybie stwierdza, że było ono prawidłowe. Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonego na kopercie, w której przedmiotowa decyzja zostało przesłana Skarżącym oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana - pierwszy raz 11 września 2023 r. i drugi raz 19 września 2023 r., zaś 26 września 2023 r. została zwrócona do nadawcy. W konsekwencji właściwie Sąd I instancji stwierdził, że ostatnim dniem do wniesienia skargi był 25 października 2023 r., z uwagi na to, że upływ ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., nastąpił 25 września 2023 r. Wobec tego, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiono 23 listopada 2023 r. to należało przyjąć, że uchybiono terminowi określonemu w art. 53 § 1 p.p.s.a., co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Dodatkowo wyjaśnić też trzeba, że późniejsze doręczenie decyzji do rąk własnych Skarżących (co jest podnoszone w złożonym zażaleniu, a nie ma potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy ani nie zostało udokumentowane wraz ze złożonym zażaleniem), po dokonaniu doręczenia zastępczego nie czyni nieskutecznym doręczenia zastępczego. Oznacza to w szczególności, że termin do dokonania czynności prawnej, w niniejszym sprawie termin do wniesienia skargi od decyzji, biegnie od dnia uznania pisma za doręczone w trybie doręczenia zastępczego. Mając powyższe okoliczności na uwadze uznać należało zapatrywanie Sądu I instancji w kwestii uchybienia terminu do wniesienia skargi za prawidłowe, a zatem zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z oczywistych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się odnieść do merytorycznych aspektów zaskarżonej decyzji, jednakże dostrzega, że zaskarżona decyzja nie jest koherentna, gdyż jej uzasadnienie nie odpowiada rozstrzygnięciu. Na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie wobec błędnego oznaczenia numeru zaskarżonej decyzji.