I OZ 463/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 599/12 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku L.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 6 lipca 2012 r. nr [..] w przedmiocie umorzenia zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy dla bezrobotnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 599/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, pozostawił bez rozpoznania wniosek L.K. o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 6 lipca 2012 r. nr [..]w przedmiocie umorzenia zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy dla bezrobotnych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wnioskiem datowanym na dzień 10 września 2014 r. skarżący zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na fakt, iż ww. wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, w następstwie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 19 września 2014 r. przesłano skarżącemu stosowny formularz PPF wraz z wezwaniem do jego wypełnienia, podpisania i odesłania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w terminie 7 dni. Ww. formularz wraz z wezwaniem doręczono skarżącemu w dniu 29 września 2014 r. (dowód doręczenia: z.p.o. – k. 348 akt sprawy). Zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 stycznia 2015 r. pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na fakt, iż przedmiotowy wniosek pomimo zakreślonego terminu nie został złożony na urzędowym formularzu PPF. W złożonym sprzeciwie skarżący wniósł o uchylenie wydanego zarządzenia i przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji wyjaśnił, że w sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że skarżącemu w dniu 29 września 2014 r. w sposób prawidłowy doręczono urzędowy formularz PPF wraz z wezwaniem do jego wypełnienia, podpisania i nadesłania. Skarżący został także w sposób prawidłowy pouczony o skutkach niewykonania tego wezwania. Następnie Sąd podkreślił, iż w przewidzianym ustawowym terminie skarżący przedmiotowego formularza nie złożył. Zgodnie natomiast z art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozostawił bez rozpoznania ww. wniosek o przyznanie prawa pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zakwestionował je, wskazując iż w kopercie z wezwaniem nie otrzymał formularza PPF. W konkluzji zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Niezachowanie powyższego wymogu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 P.p.s.a., który podlega usunięciu przez zastosowanie właściwego druku, po wezwaniu strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (p. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. nr 5, poz. 74). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie z uwagi na to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, skarżący został wezwany do uzupełnienia powyższego braku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pomimo precyzyjnego wezwania Sądu, skarżący w zakreślonym terminie nie uzupełnił wskazanego braku formalnego. Postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. Zarówno jego treść, jak i czas przeznaczony na jego wypełnienie, są w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego dostosowane do możliwości każdej strony. Przy czym złożenie wniosku o prawo pomocy nie jest obligatoryjne, a składa go strona domagająca się skorzystania z nadzwyczajnej instytucji procesowej, która winna poddać się stosownym rygorom. W sytuacji niewykonania nałożonego obowiązku sporządzenia wniosku na urzędowym formularzu, Sąd I instancji nie miał innej możliwości, jak tylko pozostawić wniosek ten bez rozpoznania, bowiem skutek taki określony został w powołanym wyżej przepisie art. 257 P.p.s.a. Wypada wskazać również, że strona może wnieść o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, w tym także złożyć kolejny wniosek w tym przedmiocie, dochowując wymogów formalnych, co wynika z treści art. 243 § 1 P.p.s.a. Zaznaczyć należy, iż w sytuacji określonej w art. 257 w związku z art. 49 § 1 i art. 252 P.p.s.a. Sąd badając, czy czynność procesowa została dokonana w terminie ustawowym nie jest uprawniony do badania przyczyn ewentualnego niewykonania nałożonego na stronę obowiązku. Skutki niewykonania wezwania w terminie mają bowiem charakter obiektywny, niezależny od okoliczności leżących po stronie dokonującego czynności procesowej. Istnieje wprawdzie możliwość uchylenia się od skutków nie dokonania czynności procesowej w terminie (bez winy strony), jednakże w odrębnym postępowaniu, którego wszczęcie uzależnione jest od wniosku strony o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W ewentualnym wniosku o przywrócenie terminu, strona może podać okoliczności, które jej zdaniem spowodowały niewykonanie nałożonego przez Sąd I instancji obiowiązku. Przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny nie może w tym postępowaniu oceniać przyczyn niewykonania przez skarżącego wezwania Sądu o uzupełnienie barku formalnego wniosku. Powyższe kwestie, wychodzące poza zakres niniejszego postępowania zażaleniowego, pozostają poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a.