I OZ 450/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. S. i A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 868/24 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. S. i H.S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 kwietnia 2024 r. znak WS-VI.7536.1.80.2021.MK w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 26 marca 2025 r. odmówił H. S. i A. S. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. S.i H. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 kwietnia 2024 r. znak WS-VI.7536.1.80.2021.MK w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 1 lipca 2024 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 12 odpisów skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącym w dniu 12 lipca 2024 r. W dniu 24 lipca 2024 r. Wojewoda przekazał Sądowi pismo skarżących sporządzone w odpowiedzi na ww. wezwanie wraz z 4 odpisami skargi, które skarżący skierowali do organu, zamiast bezpośrednio do Sądu. Postanowieniem Sądu z dnia 26 lipca 2024 r., skutecznie doręczonym skarżącym w dniu 12 sierpnia 2024 r., odrzucono skargę z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych. W dniu 19 sierpnia 2024 r. skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zażalenie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 16 stycznia 2025 r. sygn. akt I OZ 824/24, w którym stwierdzono, że w sytuacji wniesienia pisma procesowego, które powinno być skierowane bezpośrednio do sądu, a złożone zostało do organu, najwcześniejszą datą, jaką można przyjąć za datę złożenia tego pisma jest data przesłania go przez organ do sądu. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że w sprawie skarżących toczyły się równolegle dwa postępowania, a skarżący nie posiadali na tamten moment pełnomocnika i samodzielnie próbowali odnaleźć się w licznych pismach kierowanych do nich przez organ. Ponadto zapewnili, że przesłali do organu 12 odpisów skargi, a ten na skutek błędu przekazał do sądu jedynie 4 odpisy. Nieuzupełnienie braków formalnych wynika zatem z niedopatrzenia organu, za które skarżący nie powinni ponosić odpowiedzialności, działając bowiem w zaufaniu do organu administracyjnego mieli prawo liczyć, że organ prawidłowo przekaże pismo. Odmawiając uwzględnia wniosku skarżących, Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie precyzyjnie pouczono skarżących o terminie i sposobie wykonania nałożonego na nich obowiązku, a wezwanie zawierało dokładne dane adresowe Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, umożliwiając jego spełnienie. Choć skarżący nie byli wówczas reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wykonanie jasno sformułowanego wezwania nie było czynnością skomplikowaną i mogło zostać spełnione przez skarżących osobiście. Nienależyte zapoznanie się z tym pouczeniem przez stronę skarżącą i wysnucie mylnych wniosków nie mogło być zatem uznane, zdaniem Sądu, za nagłą i nadzwyczajną okoliczność nie do przezwyciężenia. Wręcz przeciwnie - należało potraktować to jako brak należytej staranności skarżących, którzy prawidłowo pouczeni o sposobie uzupełnienia braków formalnych skargi, nie dopilnowali swoich interesów. Mylne nadanie pisma do organu zamiast do sądu, w sytuacji prawidłowego pouczenia w zakresie wykonania nałożonego na skarżącego obowiązku, na skutek którego dana czynność nie została dokonana w terminie, nie stanowiło o braku winy w uchybieniu terminu. Zatem nawet, gdyby skarżący przesłali do organu komplet wymaganych dokumentów, w postaci 12 odpisów skargi, ich wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwałby na uwzględnienie z uwagi na to, że skarżący nie wykazali braku winy w niedotrzymaniu terminu. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja nie potwierdzała ponadto twierdzenia skarżących, jakoby przesłali oni do organu 12 odpisów skargi. Wprawdzie w piśmie przewodnim z dnia 16 lipca 2024 r., skierowanym do organu (k. 38), widnieje sformułowanie "przesyłamy 12 egzemplarzy załączników", jednak z prezentaty wynikało, że złożone zostały tylko 4 załączniki. Taką samą liczbę załączników wskazano na prezentacie sądowej, znajdującej się na piśmie organu, przekazującym korespondencję skarżących (k. 37). Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli H.S. i A. S.. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie wykazali barku winy w niedotrzymaniu terminu, podczas gdy skarżący dostatecznie wyjaśnili okoliczności uchybienia terminowi, które miały miejsce poza ich kontrolą i co za tym idzie bez ich winy. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Mając na uwadze powyższe, skarżący wnosili o uchylenie postanowienia w całości i (cyt.): "przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Wyjaśnić przy tym należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności. Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, publ. LEX nr 50679; 7 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Zdaniem składu orzekającego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie nie zaistniały przesłanki przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 12 jej odpisów. Skarżący nie wskazali bowiem okoliczności, które w sposób obiektywny uniemożliwiły im prawidłowe wykonanie wezwania Sądu do nadesłania żądanej ilości odpisów skargi. W realiach rozpoznawanej sprawy o braku winy nie może świadczyć zarówno omyłkowe skierowanie przesyłki zawierającej odpisy skargi na adres organu, ilość spraw prowadzonych przez skarżących, czy też brak reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika. Jak słusznie bowiem zwracał uwagę Sąd I instancji, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 3 lipca 2024 r. zawierało precyzyjnie i jednoznaczne pouczenie skarżących o terminie i sposobie wykonania wezwania. Nie była to zatem czynność skomplikowana i strona należycie dbając o swoje interesy, winna dołożyć wymaganej staranności staranności, aby wykonać wezwanie prawidłowo. Oceny tej nie podważają twierdzenia zawarte w zażaleniu, stanowią one bowiem jedynie polemikę ze stanowiskiem Sadu I instancji. Skoro skarżący nie uprawdopodobnili, że dołożyli należytej staranności, żeby uniknąć negatywnych konsekwencji braku nadesłania wymaganej ilości odpisów skargi w zakreślonym terminie, to Sąd I instancji zasadnie odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.