I OZ 434/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 696/15 odrzucające skargę kasacyjną S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 696/15 oddalającego skargę S. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania działek postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 696/15, odrzucił skargę kasacyjną S. K. wywiedzioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 696/15, oddalającego jego skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za utracone korzyści z tytułu pozbawienia użytkowania działek. W uzasadnieniu wskazano, że zarządzeniami z dnia 11 maja 2016 r. wezwano pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną do uzupełnienia braków skargi - uiszczenia wpisu sądowego oraz złożenia oświadczenia z art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W zakreślonym terminie wpłacono żądaną kwotę wpisu, jednak nie usunięto pozostałych braków. Sąd I instancji podkreślił, że doręczenie wezwania pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie - adwokatowi A. B. było jego obowiązkiem z uwagi na udzielenie temu adwokatowi przez skarżącego kasacyjnie w dniu 7 września 2015 r. pełnomocnictwa do działania w sprawie w imieniu skarżącego we wszystkich instancjach sądowych (k. 11 akt sądowych). Sąd dodał, że nie został powiadomiony ani przez skarżącego, ani przez jego pełnomocnika o modyfikacji zakresu pełnomocnictwa z dnia 7 września 2015 r. Zdaniem Sądu o takiej modyfikacji nie świadczy treść pełnomocnictwa z dnia 25 kwietnia 2016 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił bezpodstawność skierowania wezwania z dnia 17 maja 2016 r. do pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną, zamiast bezpośrednio do skarżącego, a w następstwie odrzucenie skargi kasacyjnej w wyniku nieuzasadnionej dowolności oceny zakresu udzielonego pełnomocnictwa na dzień wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie żalącego, według przepisów prawa cywilnego dotyczących oświadczeń woli, Sąd powinien wywnioskować z treści pełnomocnictwa z dnia 25 kwietnia 2016 r., że pełnomocnictwo z dnia 7 września 2015 r. "zostało zmienione, a więc już nie obowiązuje". Zdaniem żalącego, powyższe skutkowało nieważnością postępowania w zakresie objętym zaskarżonym postanowieniem. Ponadto zarzucono naruszenie art. 178 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonego postanowienia ze względu na brak okoliczności uzasadniających odrzucenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W myśl art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 67 § 1 p.p.s.a., jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Zgodnie natomiast z art. 36 p.p.s.a., pełnomocnictwo może być: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; 2) do prowadzenia poszczególnych spraw; 3) do niektórych tylko czynności w postępowaniu. W niniejszej sprawie skargę kasacyjną sporządził działający w imieniu skarżącego S. K. adwokat A. B., legitymujący się pełnomocnictwem określonym w art. 36 pkt 3) p.p.s.a., tj. pełnomocnictwem do niektórych tylko czynności w postępowaniu. Pełnomocnik na jego podstawie może działać przed sądem tylko w granicach umocowania, w pozostałym zakresie strona występuje osobiście. W przypadku przedmiotowej sprawy umocowanie obejmowało tylko sporządzenie skargi kasacyjnej - pełnomocnictwo z dnia 25 kwietnia 2016 r. przedłożone wraz ze skargą kasacyjną (k. 56 akt sądowych). Tym samym należy uznać, że przywołanym pełnomocnictwem z dnia 25 kwietnia 2016 r. ograniczono zakres umocowania określony w pełnomocnictwie z dnia 7 września 2015 r., które było przedłożone Sądowi I instancji wraz ze skargą (k. 11 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wydanym w przedmiotowej sprawie postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1012/16 uchylającym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 lipca 2016 r. i przekazującym sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Zawężenie zakresu pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej nie jest równoznaczne z umocowaniem pełnomocnika do jej wniesienia czy też reprezentowania strony w postępowaniu przed NSA.. (...) podmioty upoważnione, zgodnie z art. 175 p.p.s.a., do sporządzenia skargi kasacyjnej nie mają jednoczesnej legitymacji, by podejmować za stronę jakiekolwiek inne czynności. Wszelkie doręczenia w takiej sytuacji powinny być kierowane do strony osobiście, tak jak wynika to z art. 67 § 1 p.p.s.a." W uzasadnieniu ww. postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że: "Skoro S. K. udzielił adw. A. B. pełnomocnictwa wyłącznie do sporządzenia skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powinien był wezwać skarżącego, a nie adw. A. B., do uzupełnienia usuwalnego braku formalnego tej skargi, którym jest złożenie wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy." Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie winien wziąć pod uwagę, że przepisy dotyczące doręczeń mają charakter obligatoryjny. Doręczenie dokonane pełnomocnikowi, który nie posiada legitymacji do zastępowania strony w zakresie odbioru przesyłek sądowych, jest bezskuteczne wobec strony, a więc nie wywiera skutku procesowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1052/11). Jak już zostało wskazane w przywołanym w wydanym w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniu z dnia 14 października 2016 r., skoro skarżący kasacyjnie S. K. udzielił adwokatowi A. B. pełnomocnictwa wyłącznie do sporządzenia skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powinien wezwać do uzupełnienia usuwalnego braku formalnego tej skargi bezpośrednio skarżącego kasacyjnie. W tym stanie rzeczy, postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi zostać uchylone na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.