I OZ 429/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 924/23 w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 3 listopada 2023 r., nr 406.1332/AH/16/2023 w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 27 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 924/23 odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M.J. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 3 listopada 2023 r., nr 406.1332/AH/16/2023 w przedmiocie zasiłku stałego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy pozostaje, w świetle regulacji p.p.s.a., bez wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdyż nie ma zastosowania art. 177 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd zaznaczył, że treść art. 177 § 3 p.p.s.a. odnosi się jedynie do wniesienia skargi kasacyjnej i tylko w sytuacji doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu albo w sytuacji, gdy strona zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W niniejszej sprawie, skarżącemu doręczono odpis sentencji wyroku w dniu 16 lutego 2024 r. zatem termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał w dniu 23 lutego 2024 r. Wniosek z 14 maja 2024 r., wyznaczonego z urzędu w dniu 8 maja 2024 r., pełnomocnika skarżącego, jest zatem spóźniony. Pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie postanowienia oraz o przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W ocenie pełnomocnika stanowisko wyrażone przez Sąd uniemożliwia możliwość działania przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, a termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinien rozpocząć bieg dla pełnomocnika od daty jego wyznaczenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Ten ostatni przypadek zachodzi w sytuacji, gdy sprawa rozpatrywana była w trybie uproszczonym, a wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym. Przyjęta w tym przepisie regulacja ma zatem na celu zapewnienie, zgodnie z art. 32 Konstytucji RP, równego traktowania stron, wobec których wyroki zostały wydane na rozprawie, i stron, wobec których wyroki zostały wydane na posiedzeniu niejawnym. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie terminu skutkuje odmową jego sporządzenia, na podstawie art. 141 § 3 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że odpis sentencji wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 16 lutego 2024 r. (k. 34 akt sądowych). Termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął zatem w dniu 23 lutego 2024 r., jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji. W tym terminie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie został zgłoszony. Wyznaczenie, na wniosek skarżącego z 18 marca 2024 r., pełnomocnika z urzędu nie miało wpływu na upływ terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazywany w zażaleniu przepis art. 177 § 3 p.p.s.a. odnosi się wyłącznie do wniesienia skargi kasacyjnej i tylko w sytuacji doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu albo w sytuacji, gdy strona zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie ma racji pełnomocnik, że taka wykładnia powołanego przepisu narusza art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP i czyni bezcelowym ustanawianie pełnomocnika. Ustawa p.p.s.a. zawiera w swojej regulacji (rozdział 6, art. 85-89) przepisy dotyczące możliwych działań w przypadku uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej, mianowicie Sąd może przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym na wniosek strony. Bez wątpienia w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku był działaniem, jakie powinien podjąć pełnomocnik, po jego wyznaczeniu. Nie ma natomiast podstaw do uwzględnienia zażalenia na postanowienie Sądu z 27 maja 2024 r., w którym prawidłowo oceniono wniosek pełnomocnika skarżącego, jako wniesiony z uchybieniem terminu. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 p.p.s.a.), dlatego rozpoznanie wniosku zgłoszonego w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. .