I OZ 427/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 510/17 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[..] z dnia [..]czerwca 2017 r., nr [..] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 510/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 510/17, uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..] czerwca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T. z dnia [..] stycznia 2017 r. nakładającą na T. S. (skarżącego) obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu w/w postanowienia, Sąd I instancji wskazał, że w dniu 11 kwietnia 2018 r. wpłynęła do Sądu I instancji skarga kasacyjna skarżącego od w/w wyroku z dnia 13 lutego 2018 r. Zarządzeniem z 12 kwietnia 2018 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez: podpisanie skargi kasacyjnej znajdującej się w aktach sprawy bądź nadesłanie podpisanej skargi kasacyjnej, złożenie dodatkowego egzemplarza skargi kasacyjnej poświadczonego za zgodność z oryginałem celem doręczenia organowi, złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem tego pisma celem doręczenia organowi razem ze skargą kasacyjną. Na wypełnienie powyższego zarządzenia wyznaczono 7 dni i rygor odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 kwietnia 2018r. W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącego nadesłał podpisany egzemplarz skargi kasacyjnej, odpis skargi kasacyjnej i pismo, w którym zawnioskował o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Nie złożył pełnomocnik odpisu pisma, w którym wniósł o rozpoznanie skargi na rozprawie. Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 176 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać: 1. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3. wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jednocześnie na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a., poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie w wyznaczonym terminie odpisu pisma zawierającego wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Tej treści oświadczenie jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej i odpis pisma z tym wnioskiem podlega doręczeniu organowi. Pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił należycie braków formalnych skargi kasacyjnej, mimo jednoznacznej treści wystosowanego do niego wezwania. Z uwagi na upływ terminu do uzupełnienia braku formalnego w dniu 7 maja 2018 r. (poniedziałek), zastosowanie znalazł art. 178 P.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie na to postanowienie wniósł T. S., zaskarżając je w całości i zarzucając mu: a. Naruszenie art. 178 w zw. z art. 176 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie będące konsekwencją błędnego przyjęcia, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej przez niedołączenie odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie stanowi brak istotny skutkujący jej odrzuceniem, b. Naruszenie art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. przez brak wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego pisma z dnia 7 maja 2018 r., czyli złożenia odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, ponieważ wystosowanie takiego wezwania w zarządzeniu z dnia 13 kwietnia 2018 r. było przedwczesne, tym samym brak wykonania tego wezwania we wskazanym zakresie nie mógł skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej, c. Naruszenie art. 45, art. 77 ust. 2 oraz 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez pozbawienie strony możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd, w sytuacji gdy brak pisma z dnia 7 maja 2018 r. nie stanowił istotnego braku formalnego skargi, a sprawa mogła otrzymać prawidłowy bieg. Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym pismem procesowym, co oznacza, że dla zachowania odpowiedniej formy pisma musi spełniać zarówno wymagania ogólne, dotyczące wszystkich pism w postępowaniu sądowym, jak i wymagania szczególne, zaliczane do jej elementów konstrukcyjnych i przesądzające o charakterze powyższego środka odwoławczego (H. Knysiak – Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, wyd. IV, opublikowano: Lex.). Elementy składowe skargi kasacyjnej wymienia art. 176 § 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 176 § 2 P.p.s.a., poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W myśl art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. Zgodnie natomiast z art. 178 tej ustawy, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy stanowi jeden ze szczególnych warunków formalnych właściwych dla skargi kasacyjnej. Brak wniosku lub oświadczenia, o jakim mowa w art. 176 § 2 P.p.s.a., stanowi usuwalny brak skargi kasacyjnej, ale jego nieusunięcie - w terminie 7 dni od otrzymania wezwania - skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a. Konieczność załączenia do pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy odpisu tego pisma jest konsekwencją reguły zawartej w art. 47 § 1 P.p.s.a. statuującej wymóg dołączenia do pisma strony odpowiedniej liczby załączników dla doręczenia ich stronom (por. post. NSA z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1723/17, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieuzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci przedłożenia odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy skutkuje zastosowaniem przez sąd administracyjny sankcji z art. 178 P.p.s.a., tj. odrzuceniem skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarga kasacyjna T. S. dotknięta była brakami formalnymi, do których uzupełnienia zobowiązano skarżącego zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2018 r. W wykonaniu tego zarządzenia wezwano skarżącego m.in. do złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem tego pisma celem doręczenia organowi razem ze skargą kasacyjną (pkt c wezwania z 13 kwietnia 2018 r.). Wezwanie to zostało wykonane przez skarżącego jedynie częściowo. Pismem z dnia 7 maja 2018 r. skarżący przedłożył podpisaną przez pełnomocnika skarżącego skargę kasacyjną wraz z jej odpisem oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W piśmie tym zawarto również wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Wbrew jednoznacznej treści wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, skarżący nie złożył jednak w wyznaczonym w zarządzeniu terminie odpisu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie celem doręczenia organowi. Powyższe obligowało Sąd Wojewódzki do odrzucenia skargi kasacyjnej stosownie do treści art. 178 P.p.s.a. i rygoru określonego w wezwaniu z dnia 13 kwietnia 2018 r. Wbrew argumentacji zażalenia, wezwanie do nadesłania odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy w wykonaniu zarządzenia z dnia 12 kwietnia 2018 r. nie było przedwczesne. Złożona skarga kasacyjna obarczona była brakiem wniosku o przeprowadzenie rozprawy albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. W związku z tym, skarżącego zobowiązano do uzupełnienia tego braku formalnego, co mogło nastąpić na tym etapie postępowania jedynie w odrębnym piśmie procesowym, do którego – zgodnie z wymogiem art. 47 § 1 p.p.s.a. – należało załączyć opis pisma dla doręczenia organowi. W tym wypadku odrzucenie skargi kasacyjnej nie stanowiło przejawu naruszenia konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Skarżącemu umożliwiono uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej w ciągu 7 dni od otrzymania wezwania z dnia 13 kwietnia 2018 r., wyraźnie instruując go, jakie braki formalne skargi kasacyjnej powinny podlegać uzupełnieniu. Odrzucenie skargi kasacyjnej było efektem niewykonania przez skarżącego wezwania do uzupełnienia wyraźnie wymienionych w nim braków formalnych skargi kasacyjnej i konsekwencję braku należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw przed sądem administracyjnym przez skarżącego. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.