I OZ 424/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 236/14 o wstrzymaniu wykonania decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji przydzielającej lokal mieszkalny postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 marca 2014 r., II SA/Wa 236/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z [...] kwietnia 2013r., nr [...], przydzielającej [...] lokal mieszkalny przy ul. [...] w [....]. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że zdaniem skarżącej, wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o przydzieleniu lokalu mieszkalnego oznacza, że organ może wykonywać wszelkie uprawnienia płynące z prawa dysponowania lokalem mieszkalnym, objętym decyzją o przydziale, np. przydzielić lokal innej osobie uprawnionej do ubiegania się o przydział z kręgu osób uprawnionych. Skarżąca podniosła, że grupa funkcjonariuszy oczekujących na przydział jest bardzo liczna, a zatem może dojść do sytuacji, w której skutki wykonania zaskarżonej decyzji będą trudne do odwrócenia. W przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia rozstrzygnięć w sprawie zaszłaby konieczność ewentualnego wykwaterowania osoby, której lokal został przyznany. W odpowiedzi na wniosek organ podniósł, że brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego wywołała jedynie skutek prawny w postaci braku tytułu prawnego skarżącej do lokalu. Konsekwencją tej decyzji może być wydanie przez organ, po zakończeniu postępowania administracyjnego drugiej decyzji o opróżnieniu lokalu - wywołującej skutek w sferze faktycznej. Dopiero przedmiot tej ostatniej decyzji czyli zobowiązanie do opróżnienia lokalu mieszkalnego, mógłby stanowić przedmiot wstrzymania decyzji. Natomiast decyzja dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji przydzielającej lokal mieszkalny nie wywołała jeszcze skutku w sferze faktycznej czyli odebrania skarżącej lokalu. Skarżąca może nadal w przedmiotowym lokalu zamieszkiwać. Dotychczas organ nie wydał decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, a jedynie protokołami zdawczo-odbiorczymi odebrał z lokalu składniki wyposażenia, umeblowania, sprzętu AGD, dekoracji wnętrz oraz gospodarstwa domowego – zakupione ze środków ABW. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja o stwierdzeniu nieważności innej ostatecznej decyzji kwalifikuje się do wykonania, a jej wykonanie oznacza zaprzestanie realizacji uprawnień lub obowiązków wynikających z decyzji pozbawionej w tym trybie bytu prawnego. W ocenie Sądu, powołane przez stronę skarżącą w niniejszej sprawie okoliczności prowadzą do wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie jednej z przesłanek dopuszczalności wstrzymania jej wykonania, w postaci trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie przedmiotowej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego oznacza, że organ może wykonywać wszelkie uprawnienia płynące z prawa własności lokalu mieszkalnego, objętego decyzją o przydziale lokalu, tj. podjąć decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez skarżącą jako osobę nieposiadającą tytułu prawnego do lokalu, a po jej wykonaniu przydzielić ww. lokal innej uprawnionej osobie. W związku z powyższym może dojść do sytuacji, w której skutki wykonania zaskarżonej decyzji będą trudne do odwrócenia. W przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia rozstrzygnięć w sprawie zaszłaby konieczność ewentualnego wykwaterowania osoby, której lokal został przydzielony. W zażaleniu, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zaskarżył opisane postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), poprzez zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy decyzja o stwierdzeniu nieważności rozstrzyga o utracie bytu prawnego innej decyzji nie posiadając tym samym własnego przedmiotu wykonania. Instytucja ta mogłaby znaleźć zastosowanie ewentualnie wobec decyzji zobowiązującej do opróżnienia lokalu mieszkalnego. To oznacza, że przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie wystąpi w stanie faktycznym sprawy. Zarzucono także naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez brak oddalenia wniosku o wstrzymanie oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia to znaczy zaniechaniu wskazania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na czym polega w przedmiotowej sprawie niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono, że możliwość utraty przez skarżącą prawa do lokalu mieszkalnego nie jest bezpośrednim skutkiem zaskarżonej decyzji. Dopiero na podstawie decyzji zobowiązującej skarżącą do opróżnienia lokalu mieszkalnego skarżąca byłaby obowiązana do opróżnienia lokalu. Aktualnie, w wyniku decyzji skarżąca utraciła tytuł prawny do lokalu mieszkalnego. Konsekwencją jej wydania powinno być wydanie przez organ, po zakończeniu postępowania administracyjnego, drugiej decyzji, tym razem wywołującej skutek w sferze faktycznej. W odpowiedzi na zażalenie, skarżąca wniosła o jego oddalenie. Skarżąca podniosła, że decyzja w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest decyzją ostateczną. Umożliwia to organowi zadysponowanie lokalem przez przyznanie go decyzją innemu funkcjonariuszowi, czemu nie stoi na przeszkodzie fakt, że lokal jest nadal w posiadaniu osoby, która zajmuje go bezprawnie. W ocenie skarżącej nie ma wątpliwości, że organ zadysponuje lokalem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 18 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2013 r. poz. 823), decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego. Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przydzielającej lokal mieszkalny z [...] kwietnia 2013r. jest ostateczna, a wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ może wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, co spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Stanowi to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skutek zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2013 r. Już zatem możliwość wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego może uzasadniać wstrzymanie wykonania decyzji stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny wystarczająco wyjaśnił na czym polega w przedmiotowej sprawie niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tych względów, zarzuty naruszenia art. 61 § 3, art. 141 § 4, art. 151 i art. 166 p.p.s.a. okazały się nieuzasadnione. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184, art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.