I OZ 421/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 219/23 o odrzuceniu skargi M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z 11 stycznia 2023 r. o udostępnienie dokumentów postanawia oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 czerwca 2023 r., na podstawie art. 220 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) odrzucił skargę M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z 11 stycznia 2023 r. o udostępnienie dokumentów. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 21 kwietnia 2023 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego, informując jednocześnie, że niewykonanie tego wezwania w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. Pismo Sądu z 21 kwietnia 2023 r., wraz z którym przesłano stronie skarżącej odpis ww. zarządzenia, zostało uznane za doręczone stronie skarżącej z dniem 6 maja 2023 r. – na podstawie art. 74a § 8 P.p.s.a. (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia w aktach sprawy), stąd też termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upłynął 15 maja 2023 r. – stosownie do art. 83 § 2 P.p.s.a. W zakreślonym terminie skarżący wpisu sądowego nie uiścił, natomiast w terminie otwartym do uiszczenia wpisu poinformował Sąd, że cofa skargę w rozpoznawanej sprawie. Sąd I instancji wyjaśnił, że cofnięcie skargi jest możliwe tylko wówczas, gdy została ona skutecznie wniesiona. Natomiast, w sytuacji, gdy skarga dotknięta jest brakami uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu, np. poprzez nieuiszczenie należnego wpisu sądowego na żądanie Sądu, skarga podlega odrzuceniu, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący wskazując, że cofnięcie skargi nastąpiło przed upływem terminu do uzupełnienia braków formalnych, stąd postępowanie winno zostać umorzone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (§ 3). W niniejszej sprawie zarządzeniem z 21 kwietnia 2023 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd Wojewódzki dopełnił obowiązku pouczenia skarżącego o sposobie uiszczenia wpisu oraz o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania. Wezwanie to zostało uznane za doręczone stronie skarżącej z dniem 6 maja 2023 r. – na podstawie art. 74a § 8 P.p.s.a. Wpis od skargi nie został uiszczony, czego skarżący nie kwestionuje. W konsekwencji Sąd Wojewódzki miał obowiązek orzec o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Zaznaczyć należy, że w takim stanie sprawy cofnięcie skargi nie mogło skutkować umorzeniem postępowania. Merytoryczna ocena oświadczenia o cofnięciu skargi jest dopuszczalna wówczas, gdy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu oraz został uiszczony wpis sądowy od skargi. Nie można bowiem skutecznie cofnąć skargi, jeżeli nie została ona wniesiona z zachowaniem wszystkich wymagań formalnych oraz fiskalnych. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.