I OZ 415/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. E. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt: II SA/Rz 374/18 o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi K. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia na kontynuowanie nauki postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

K. E. pismem z dnia 16 lutego 2018 r. wniosła skargę na sprecyzowaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...], umarzającą z urzędu w całości postępowanie w sprawie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia na kontynuowanie nauki za okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2016 r. w kwocie 2533,34 zł wraz z ustalonymi odsetkami, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wskazana należność została całkowicie spłacona poprzez potrącenia z bieżąco wypłacanego świadczenia, zgodnie z art. 92 ust. 7 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2017 r., poz. 697 ze zm.). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt: II SA/Rz 374/18, wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wysokość wpisu ustalono na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła K. E. wskazując, iż jej zdaniem sprawa objęta zaskarżoną decyzją jest sprawą z zakresu pomocy społecznej należącą do właściwości organów powiatu i z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., podlega więc ustawowemu zwolnieniu od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego zarządzenia i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało uwzględnić. Biorąc pod uwagę zarówno literalną, jak i celowościową wykładnię przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. stwierdzić należy, że sprawy "z zakresu" pomocy i opieki społecznej obejmują także sprawy, w których strona domaga się nie tylko przyznania świadczenia, ale i zwolnienia z obowiązku jego zwrotu. W szczególności dotyczy to spraw, w których strona skarży decyzje zapadłe w wyniku prośby o umorzenie należności publicznoprawnych, wśród których mieszczą się świadczenia na kontynuowanie nauki. Umorzenie należności oznacza przyznanie stronie kolejnej pomocy – ulgi w zakresie obowiązku uiszczenia kwoty nienależnie pobranej. Nie ma więc żadnych podstaw, aby zakresem dyspozycji normy prawnej zawartej art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. nie zostały objęte sprawy skarg na decyzje zapadające w tej materii, także gdy są to decyzje umarzające postępowanie. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek K. E. o zasądzenie kosztów postępowania. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 200, art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. i tylko w tych wypadkach sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami (art. 209 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przepisy te nie mają zastosowania.