I OZ 409/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń J.K. i K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2103/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skarg J.K. i K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2023 r., nr KOC/2456/Go/23 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: oddalić zażalenia.

J.K. i K.K. wnieśli skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 20 czerwca 2023 r. nr KOC/2456/Go/23, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 3 marca 2023 r. nr 180/2023 Jednocześnie skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z 23 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2103/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosków skarżących odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza jednak, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy bowiem wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać na konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji, a sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie przyjął, że wnioski skarżących nie zawierały argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wyjaśnić należy, że wnioski powinny być poparte faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wnioski skarżących zawierają natomiast jedynie ogólnikowe twierdzenia, które nie mogą stanowić skutecznej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wskazali chociażby takich okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, jak wydatki rodziny. Na poparcie swoich twierdzeń, wbrew argumentom zawartym w zażaleniach, nie przedstawili dokumentów przestawiających wysokość ich dochodów czy też wskazujących na zajęcia komornicze ich rachunków bankowych. Nie przestawili również wysokości wydatków, które miesięcznie muszą ponosić. Na podstawie wybiórczo przedstawionych przez skarżących informacji nie jest możliwa ocena, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie przedstawiają one w sposób kompleksowy ich kondycji finansowej. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy zobowiązanie nałożone zaskarżonym postanowieniem dotyczy należności pieniężnej, której kwota nie jest na tyle wysoka, by automatycznie przyjąć, że przekracza ona możliwości jej uiszczenia przez skarżących, a jej ewentualna egzekucja doprowadzi do szkody znacznych rozmiarów. Podkreślić również należy, że każda decyzja czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, co nie oznacza, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanych obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Chodzi tu bowiem o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowienie w przedmiocie ustalenia, że koszty postępowania ponoszą skarżący, nie wywołuje skutku nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W razie uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu uiszczonej już kwoty. Podsumowując, skarżący nie wykazali, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie dołączyli bowiem żadnej dokumentacji, która pozwalałaby na zobrazowanie ich aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej. Zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonego postanowienia na wnioskujących, jest niemożliwe. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.