Sygnatura
I OZ 408/26
Postanowienie NSA z 29 października 2026 r., I OZ 408/26
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 29 października 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 29 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 lipca 2026 r. sygn. akt II SA/Łd 139/26 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 listopada 2025 r. nr SKO.4114.173-174.2025 w przedmiocie odmowy umorzenia w całości kwoty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 20 stycznia 2026 r. K.W. (dalej – skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 24 listopada 2025 r., nr SKO.4114.173-174.2025, w przedmiocie odmowy umorzenia w całości kwoty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 14 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Łd 139/26, odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pismem z 22 maja 2026 r. skarżąca, zastępowana przez pełnomocnika z urzędu – adwokata, złożyła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 8 lipca 2026 r., sygn. akt I OZ 252/26, oddalił zażalenie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 29 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Łd 139/26, odrzucił wskazaną wyżej skargę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została doręczona skarżącej 9 grudnia 2025 r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji stronom przysługiwało prawo wniesienia skargi na wskazaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi ekspirował 8 stycznia 2026 r. (w czwartek), który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy. Natomiast skarga do Sądu została wniesiona 20 stycznia 2026 r., co znajduje potwierdzenie na stemplu pocztowym umieszczonym na kopercie zawierającej skargę, a więc po upływie ustawowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wraz z wniesieniem skargi skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi z uwagi na jego uchybienie z winy skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nastąpił z winy skarżącej. Sąd podkreślił, że skarga wniesiona chociażby jeden dzień po terminie nie może podlegać rozpoznaniu. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, dlatego nie może być skracany ani przedłużany przez sąd. Termin ten może jedynie podlegać przywróceniu. Jednak Sąd prawomocnie odmówił skarżącej jego przywrócenia. W tym stanie rzeczy Sąd nie mógł nadać skardze dalszego biegu i przystąpić do jej merytorycznego rozpoznania. Z tych względów Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę. Pismem z 11 sierpnia 2026 r. skarżąca, zastępowana przez pełnomocnika z urzędu – adwokata, na powyższe postanowienie złożyła zażalenie, zaskarżając je w całości. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 86 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez, że niedotrzymanie przez skarżącą terminu było zawinione, w sytuacji gdy uchybienie terminowi wynikało z okoliczności niezależnych od skarżącej – co dotychczas zostało wielokrotnie wskazywane. Skarżąca wniosła o: a) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; z daleko posuniętej ostrożności: b) rozpoznanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesieniu skargi, a tym samym uchylenie ww. postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi; c) przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przedmiotowej sprawie - w tym kosztów postępowania zażaleniowego - oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części. Wniosła również na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 24 listopada 2025 r., znak: SKO.4114.173-174.2025 w przedmiocie odmowy umorzenia w całości kwoty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej – p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a i 4b. Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z akt rozpoznawanej sprawie bezsprzecznie wynika, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 24 listopada 2025 r., zawierająca prawidłowe pouczenie o możliwości, sposobie i terminie jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, została doręczona skarżącej 9 grudnia 2025 r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął 8 stycznia 2026 r. Tymczasem skarga została nadana placówce pocztowej 20 stycznia 2026 r., a więc już z uchybieniem terminu do wniesienia skargi. W tych okolicznościach Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę skarżącej, jako wniesioną z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Skoro bowiem Sąd I instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi, to zobligowany był do jej odrzucenia. Podkreślić należy, że termin do wniesienia skargi określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. jest terminem ustawowym, wobec czego nie może być ani przedłużany ani skracany przez sąd, ani przez organ odwoławczy. Termin ten ma charakter procesowy, co oznacza, że w razie jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie stronie skarżącej. W zakresie przywrócenia terminu skarżącej wypowiadał się już zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z 8 lipca 2026 r., sygn. akt I OZ 252/26, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Łd 139/26 o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. Zatem zagadnienie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi w tej sprawie zostało już na wcześniejszym etapie postępowania prawomocnie rozstrzygnięte, wobec czego podnoszenie przez skarżącą po raz kolejny argumentacji w tym przedmiocie w rozpoznawanym obecnie zażaleniu nie mogło przynieść oczekiwanego skutku. Konsekwencją stwierdzenia przez sąd uchybienia terminu do wniesienia skargi jest skutek procesowy w postaci odrzucenia skargi. Sąd bowiem w tym zakresie związany jest dyspozycją art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. i nie ma możliwości podjęcia innej decyzji procesowej i kształtowania sytuacji procesowej strony w inny sposób. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w aktualnym stanie sprawy, tj. oddaleniu zażalenia na postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi, wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało uznać za bezprzedmiotowy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi wnoszącej zażalenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 października 2026
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 58 § 1 pkt 2, art. 184, art. 197 § 2, art. 258-261 · Dz.U. 2026 poz. 143
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Bk 549/26 · 29 października 2026
Wyrok WSA w Białymstoku z 29 października 2026 r., II SA/Bk 549/26
Sygnatura: IV SA/Wr 374/26 · 29 października 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 29 października 2026 r., IV SA/Wr 374/26
Sygnatura: II SA/Gl 726/26 · 29 października 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 29 października 2026 r., II SA/Gl 726/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny