Sygnatura
I OZ 407/26
Postanowienie NSA z 27 października 2026 r., I OZ 407/26
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 27 października 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 27 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Bk 514/26 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2025 r. nr [...] w sprawie ze skargi R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2026 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku stwierdziło niedopuszczalność odwołania R.S. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2025 r. Decyzją tą przyznano J.K. jako przedstawicielce ustawowej małoletnich A.S. i S.S. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości po 782,12 zł miesięcznie na okres od 1 października 2025 r. do 30 września 2026 r. Pismem z dnia 16 czerwca 2026 r. R.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze zawarł jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2025 r. w zakresie podstawy naliczania wobec niego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 24 lipca 2026 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji w zakresie wskazanym przez Skarżącego. W uzasadnieniu – odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, o niedopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji w przypadku, gdy organ stwierdził niedopuszczalność odwołania od tej decyzji. Wskazał, że w przypadku uchylenia postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania w obrocie prawnym nadal pozostawałoby postanowienie sądu wstrzymujące wykonanie decyzji, od której wniesiono odwołanie. Zaznaczył także, że orzekając o wstrzymaniu wykonania aktu administracyjnego, musi uwzględnić zakres i granice orzekania w odniesieniu do przedmiotu skargi. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany bądź uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto w przypadku podzielenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przedstawionych w zażaleniu wątpliwości co do wykładni przedstawionej we wskazanej przez Sąd I instancji uchwale wniósł o przedstawienie powstałego zagadnienia prawnego do ponownego rozstrzygnięcia przez skład powiększony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podniósł, że wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego jest możliwe w granicach tej samej sprawy. Argumentował, że decyzja organu I instancji są elementami tego samego ciągu procesowego, a wstrzymanie jej wykonania pełni funkcję zabezpieczającą. Podniósł, że późniejsze uchylenie zaskarżonego postanowienia nie cofnie automatycznie skutków wykonania decyzji. Zarzucił również, że Sąd I instancji nie zbadał ryzyka znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków, w tym skutków związanych z kolejnymi wypłatami świadczeń i naliczaniem odsetek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm., dalej: p.p.s.a. albo ustawa procesowa) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego, wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten obejmuje również akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji organu I instancji. Należy podkreślić, że kwestia dopuszczalności odwołania ma charakter procesowy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym takiego postanowienia sąd może kontrolować legalność rozstrzygnięcia organu II instancji, a w razie uwzględnienia skargi uchylić to postanowienie. Nie może natomiast w tym postępowaniu uchylić decyzji organu pierwszej instancji, której wykonania domaga się Skarżący. Zagadnienie to zostało rozstrzygnięte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22. Uchwała dotyczy wprost postępowania ze skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania i wyklucza w takim postępowaniu wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. stanowisko wyrażone w uchwale wiąże składy sądów administracyjnych, dopóki nie nastąpi jego zmiana. Sąd rozpoznający konkretną sprawę nie może samodzielnie przyjąć wykładni odmiennej od stanowiska zawartego w przedmiotowej uchwale. Nie zmienia tej oceny argument, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter tymczasowy i zabezpieczający ani również, że kolejne wypłaty świadczeń mogą prowadzić do narastania należności i odsetek. Argumenty te odnoszą się do materialnych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. W postępowaniu ze skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania sąd nie jest uprawniony do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawidłowo nie badał w szczegółowy sposób, czy skarżący wykazał niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy stwierdzić, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma również podstaw do przedstawienia zagadnienia prawnego w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że sam wniosek strony nie zobowiązuje do uwzględnienia tego postulatu i uruchomienia powyższego trybu. Przedstawienie zagadnienia jest uzasadnione wtedy, gdy w rozpoznawanej sprawie nie zostanie podzielone stanowisko zawarte w uchwale. W niniejszej sprawie przedstawione w zażaleniu argumenty, w tym dotyczące następstw finansowych decyzji i prawa do skutecznej ochrony sądowej, nie dają podstaw do odstąpienia od stanowiska wyrażonego w przywołanej uchwale ani do przedstawienia zagadnienia poszerzonemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 października 2026
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Wstrzymanie wykonania aktu
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 61 § 1 i 3, art. 184, art. 197 § 1 i 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Gl 532/26 · 27 października 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 27 października 2026 r., II SA/Gl 532/26
Sygnatura: II SA/Gl 460/26 · 27 października 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 27 października 2026 r., II SA/Gl 460/26
Sygnatura: I SA/Wa 1118/26 · 27 października 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 27 października 2026 r., I SA/Wa 1118/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny