I OZ 400/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 467/23 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 22 marca 2023 r., nr SKO.4110.3428.2022 w przedmiocie zwrotu wniesionych zastępczo przez Miasto S. opłat za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 28 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 467/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez K.K. (dalej: skarżąca) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 22 marca 2023 r., nr SKO.4110.3428.2022, utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z 11 lipca 2022 r., znak: DONS.4720.19.2018.BL/3192-22 w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu wniesionych zastępczo przez Miasto S. opłat za pobyt I.K. w Domu Pomocy Społecznej w B. za okres od 1 sierpnia 2020 r. do 31 grudnia 2021 r. w łącznej kwocie 11.116, 19 zł, ustalonych na podstawie decyzji z 29 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wnosiła o wstrzymanie wykonania decyzji ze względu na zagrożenie nadmiernym obciążeniem finansowym powstającym w zbiegu z dokonanymi zajęciami wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz wynagrodzenia za pracę. Skarżąca podnosiła, że w wyniku realizacji zaskarżonej decyzji zagrożona jest brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb jej rodziny oraz popadnięciem w długi w związku z realizacją nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku. W związku z podniesionymi argumentami, zarządzeniem z 18 czerwca 2023 r. skarżąca została zobowiązana do potwierdzenia swojego stanowiska przez przedłożenie dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej (np. zeznania podatkowego za 2022 r., decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, zaświadczenia o zarobkach, wyciągów z rachunków bankowych, dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania, wyroku zasądzającego alimenty), w terminie 7 dni, pod rygorem oddalenia wniosku. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że wniosek nie został dostatecznie umotywowany, ogólne uwagi dotyczące sytuacji życiowej i finansowej skarżącej są niewystarczające do wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla skarżącej skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu na postanowienie, uzupełnionym pismem z 17 sierpnia 2023 r., skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując, że odmowa wstrzymania decyzji wywołuje po jej stronie nadmierny ciężar finansowy, istnieje też ryzyko, że skarżąca popadnie w długi. Wskazała, że w związku z decyzją od listopada 2022 r. do maja 2023 r. zablokowano jej konto bankowe wraz z wynagrodzeniem za pracę. W tym czasie na utrzymanie pozostawała jej kwota [..] zł. Podała, że wychowuje córkę, mieszka w mieszkaniu ojca dziecka, za które rachunków nie pokrywa, nie ponosi też opłat za media. Z tego względu nie ubiega się o alimenty na dziecko. Ponosi koszty codziennego utrzymania siebie i dziecka. Do zażalenia załączono wydruki z rachunku bankowego skarżącej za okres od listopada 2022 r. do czerwca 2023 r., PIT za 2022 r., zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia za pracę od listopada 2022r. do czerwca 2023 r. oraz kopię zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z 8 listopada 2022 r. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez MOPS w S., dotyczącego dochodzenia kwoty głównej w wysokości 11. 116,19 zł. i kopię tytułu wykonawczego z 20 października 2022 r., dotyczącego obowiązku orzeczonego decyzją z 11 lipca 2022 r. o zwrocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. strona może ubiegać się o wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli wykaże, że wykonanie tej decyzji pociąga za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym strona musi poprzeć swoje twierdzenia w sposób umożliwiający sądowi ocenę, czy zachodzi chociaż jedna z okoliczności wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., dopuszczających wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. W niniejszej sprawie argumentacja przedstawiona przez skarżącą we wniosku nie była wystarczająca dla dokonania takiej oceny. Mając na uwadze, że na ówczesnym etapie postępowania skarżąca działała osobiście, z uwagi na art. 6 p.p.s.a., Sąd I instancji wezwał skarżącą do przedstawienia dokumentów pozwalających na weryfikację zarzutu, że wykonanie decyzji grozi stronie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie przedstawiła Sądowi I instancji rzeczowych argumentów, umożliwiających uwzględnienie jej wniosku. Skoro nie uprawdopodobniono, że wykonanie decyzji pociąga za sobą dla strony zagrożenia, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd I instancji nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku. Podstaw do odmiennej oceny stanowiska Sądu I instancji nie dostarczają także argumenty przedstawione w zażaleniu i dane wynikające z załączonych do niego materiałów. Wykonanie obowiązku o charakterze finansowym co do zasady jest odwracalne, w sprawie nie można zatem mówić o zaistnieniu przesłanki trudnych do odwrócenia skutków. Nie ma również podstaw do uznania, że wykonanie decyzji pociąga za sobą dla skarżącej zagrożenie szkodą. Nie wykazano, aby wykonanie decyzji łączyło się z zaciągnięciem przez skarżącą pożyczki obciążonej dodatkowymi kosztami. Skarżąca przyznała, że nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania i mediów, albowiem pokrywa je ojciec dziecka i brak jest podstaw do wystąpienia przez nią z żądaniem alimentów. Skarżąca uzyskuje również stały dochód z wykonywanej pracy. Jej sytuacja majątkowa nie wskazuje zatem na to, aby wykonanie obowiązku zapłaty kwoty wynikającej z decyzji pociągało dla niej skutki w postaci szkody, w tym przypadku w postaci uszczerbku majątkowego. Kwota należności podlegającej zwrotowi w relacji do dochodów skarżącej nie przekracza jej możliwości finansowych, świadczy o tym także przeprowadzona egzekucja administracyjna. Natomiast koszty egzekucyjne są konsekwencją braku dobrowolnego wykonania decyzji, nie mogą być kwalifikowane w kategoriach szkody. Wskazać przy tym należy, że obowiązek ponoszenia kosztów za pobyt babci w domu pomocy społecznej wynika dla skarżącej nie z zaskarżonej decyzji, lecz decyzji Burmistrza Miasta S. z 29 grudnia 2021 r., ustalającej odpłatność wnoszoną przez skarżącą. Zaskarżona decyzja jest wyłącznie konsekwencją niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 29 grudnia 2021 r. i zastępczego poniesienia kosztów przez gminę. Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny wniesione zażalenie oddalił, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.