I OZ 397/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 33/14 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C, C+E, D, D+E postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 33/14 odmówił T. G. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C, C+E, D, D+E. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podkreślił, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu I instancji analiza informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej strony nie pozwala na przyjęcie, że skarżący wyjaśnił okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy. Ilość posiadanych informacji jest zdaniem Sądu I instancji zbyt mała, a przedstawione informacje zbyt ogólne do rzetelnego rozpoznania wniosku. Zarządzeniem z dnia 19 lutego 2014 r. wezwano skarżącego do wykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych poprzez nadesłanie szeregu dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi skarżący złożył do akt jedynie kopię zeznań podatkowych swoich i żony za ostatnie dwa lata, zaświadczenie o tytule do zajmowanego mieszkania, rachunki z jednego miesiąca za czynsz, prąd i gaz oraz polisę na samochód. Skarżący nie przedstawił całkowitego zestawienia dochodów osiąganych przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, ani pełnych comiesięcznych koniecznych wydatków, ponoszonych w gospodarstwie domowym. Nie przedłożył również żadnego dokumentu potwierdzającego prawdziwość jego twierdzenia, iż pozostaje osobą bezrobotną. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. G. podnosząc, że nie przedstawił zaświadczenia z Urzędu Pracy albowiem poinformowano go, że nie przysługuje mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada także rachunków bankowych. Wskazano także, że dochód w gospodarstwie domowym, na który składa się jedynie wynagrodzenie osiągane przez żonę skarżącego, wynosi 1800 zł brutto miesięcznie. Po uiszczeniu niezbędnych opłat pozostaje kwota 250 zł na bieżące wydatki. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą ogólną postępowania przez sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez stronę kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W obowiązującym stanie prawnym nie jest zatem możliwe uwzględnienie wniosku bez uprzedniego wyjaśnienia sytuacji materialnej i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Sąd wydaje orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy mając na uwadze okoliczności podane w oświadczeniu strony zawartym we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie to jest zdaniem Sądu niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca jest zobowiązany złożyć na wezwanie Sądu w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11 i z dnia 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12). Skarżący, wezwany na podstawie art. 255 p.p.s.a. do przedłożenia określonych dokumentów, które miały być uzupełnieniem oświadczenia odnośnie jego stanu majątkowego, w odpowiedzi przedstawił jedynie kopię zeznań podatkowych swoich i żony za ostatnie dwa lata, zaświadczenie o tytule do zajmowanego mieszkania, rachunki z jednego miesiąca za czynsz, prąd i gaz oraz polisę na samochód. Skarżący nie uczynił zadość wezwaniu w pozostałym zakresie, zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, że ogólne informacje dotyczące sytuacji rodzinnej i finansowej strony, zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy są niewystarczające by można było szczegółowo rozważyć, czy skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie przedstawił chociażby zestawienia comiesięcznych koniecznych wydatków, podając jedynie w zażaleniu, że po uiszczeniu niezbędnych wydatków pozostaje kwota ok. 250 zł. W takiej sytuacji Sąd I instancji słusznie uznał, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie. Podkreślić także trzeba, że przytoczenie dodatkowych okoliczności dotyczących sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącej dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia. W takiej bowiem sytuacji nie można Sądowi I instancji zarzucić naruszenia prawa poprzez nieprawidłową ocenę okoliczności sprawy, skoro przed wydaniem zaskarżonego postanowienia strona nie przedstawiła tych informacji. Z powyższych względów należało zaskarżone postanowienie uznać za zgodne z prawem i oddalić zażalenie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art.197 p.p.s.a.