I OZ 391/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1886/11, o oddaleniu wniosku o wyłączenie Sędziego WSA Jolanty Augustyniak-Pęczkowskiej w sprawie ze skargi P. F. na Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie odmowy wydania legitymacji osoby niepełnosprawnej postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1886/11, oddalił wniosek P. F. o wyłączenie Sędziego WSA Jolanty Augustyniak-Pęczkowskiej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na rozprawie w dniu 1 lutego 2012r. P. F. złożył wniosek o wyłączenie Sędziego Jolanty Augustyniak-Pęczkowskiej, ponieważ była referentem w sprawie ze skargi J. F. – ojca skarżącego, w której zapadł wyrok obecnie nieprawomocny. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego przedmiotowy wniosek nie obejmuje swoim zakresem przyczyn wyłączenia sędziego wskazanych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Stosownie do uregulowań art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyną ewentualnego braku bezstronności jest stosunek osobisty łączący sędziego ze stroną lub jej przedstawicielem. Stosunek osobisty jest z zasady stosunkiem emocjonalnym, może być jednak także stosunkiem natury gospodarczej (np. powiązania kredytowe) lub też spowodowany zależnością służbową. Natomiast nie uzasadnia wniosku o wyłączenie sędziego merytoryczna jego praca, w tym wydawanie orzeczeń sądowych w innych sprawach administracyjnych. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wskazał przyczyn, które uzasadniałyby zastosowanie określonych w ustawie środków prawnych. Subiektywne odczucia skarżącego wynikłe z niezadowolenia z rozstrzygnięcia w innej sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, nie mają znaczenia przy rozpoznawaniu niniejszej skargi. Z tego względu, na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a., Sąd wniosek oddalił. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie podniósł, że zarówno sprawa z jego skargi jak i sprawa ze skargi jego ojca są identyczne pod względem kwalifikacji prawnej. Sędzia Jolanta Augustyniak-Pęczkowska referował sprawę J. F. i miała wpływ na wydane nieprawomocne orzeczenie. Dla oceny zasadności wniosku o wyłączenie sędziego nie jest istotne, czy orzeczenie uwzględniało bądź oddalało skargę J. F., lecz o to iż wyrok wydany z udziałem Sędziego Jolanty Augustyniak-Pęczkowskiej jest nieprawomocny. Zdaniem skarżącego istnieje uzasadniona obawa, iż Sędzia mający wyrobione zdanie w przedmiocie poprzedniej sprawy ze skargi J. F. nie będzie w pełni obiektywny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art.18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub wniosek strony wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art.19 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędzia, którego wniosek w niniejszej sprawie dotyczył, złożyła wymagane oświadczenie w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (k. 46) wskazując, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności tego sędziego. Wobec stanowiska, jakie zaprezentował Sąd Najwyższy, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55), oraz tego, że skarżący nie wskazał, ani też nie udowodnił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego wniosek, należało uznać zarzuty w tej kwestii za nietrafne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I. instancji stwierdził, że brak jest podstaw do wyłączenia sędziego zgodnie z wnioskiem strony skarżącej. Podniesione przez stronę okoliczności nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego stosownie do treści art. 19 P.p.s.a. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego jeżeli jedynym uzasadnieniem tego żądania jest udział sędziego w podjęciu orzeczenia, którego wnioskodawca nie akceptuje. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie tu orzekającym w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 329/11, że "okoliczności przedstawione przez wnioskującego o wyłączenie sędziów powinny być wyraźnie określone, tak aby wskazywały, co najmniej na możliwość wystąpienia po stronie sędziów, przyczyn uzasadniających wyłączenie tych sędziów. Przyjęcie, że subiektywne przeświadczenie wnioskującego o braku obiektywizmu sędziego może skutkować wyłączeniem sędziego od rozpoznania sprawy, prowadziłoby do negacji spójności i pewności prawa oraz do nieprzewidywalnych skutków w praktyce orzeczniczej." Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia