I OZ 388/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 78/25 odrzucające skargę B.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 listopada 2024 r. nr DAP-WOSR.7280.69.2024.AM w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 1 kwietnia 2025 r. odrzucił skargę B.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 listopada 2024 r., nr DAP-WOSR.7280.69.2024.AM, w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych poprzez nadesłanie trzech egzemplarzy skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz wskazanie swojego numeru PESEL. Na niniejsze rozstrzygnięcie zażalenie wniósł B.S.. W zażaleniu podniósł, że w zaadresowanej do niego przesyłce nie było zarządzenia wzywającego do podpisania skargi, nadesłania trzech egzemplarzy skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz wskazania numeru PESEL, a przesyłka zawierała wyłącznie pismo przewodnie z odpisem zarządzenia z 21 stycznia 2025 r. stanowiącego wezwanie do uiszczenia wpisu. W ocenie żalącego wezwanie do uzupełnienia braków, na które powołuje się Sąd I instancji, mogło być omyłkowo doręczone innemu uczestnikowi postępowania, który nie jest pełnomocnikiem skarżącego. Ponadto zarzucono naruszenie: 1) art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") poprzez błędne przyjęcie, iż przepis ten nakłada obowiązek podpisania odpisów skargi; 2) art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, iż skarga z 27 grudnia 2024 r. obarczona jest brakami formalnymi, które uniemożliwiają nadanie sprawie prawidłowego biegu. W ocenie skarżącego brak wskazania w treści skargi numeru PESEL skarżącego nie uniemożliwiał nadanie sprawie prawidłowego biegu, gdyż numer PESEL skarżącego znajdował się w aktach postępowania administracyjnego. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesiona w nim argumentacja wraz z wnioskowanym materiałem dowodowym nie podważają prawidłowości postanowienia Sądu I instancji. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać – gdy jest pierwszym pismem w sprawie – także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi. Zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dniu pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest odrzucić skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z przywołanych przepisów ustawy procesowej jednoznacznie wynika, że po wpłynięciu skargi obowiązkiem Sądu jest zbadać, czy spełnia ona wszystkie wymogi formalne. Skarżący pismami z 27 stycznia 2025 r. (skutecznie doręczonymi 30 stycznia 2025 r. – zwrotne potwierdzenie odbioru karta nr 24) został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podpisania skargi, nadesłania 3 egzemplarzy skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz wskazania numeru PESEL, a także uiszczenia wpisu. Na wykonanie niniejszego zobowiązania skarżący miał siedem dni, a więc termin upływał 6 lutego 2025 r. Skarżący w wyznaczonym terminie częściowo wykonał zobowiązanie Sądu I instancji, tj. nadesłał podpisany egzemplarz skargi i uiścił wpis od skargi w wysokości 200 zł, jednocześnie nadsyłając nie podpisane odpisy skargi. Tym samym nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wykonał w siedmiodniowym terminie określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w postaci nadesłania 3 egzemplarzy skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz wskazania numeru PESEL (podał go dopiero w piśmie z 14 kwietnia 2025 r. – k. 74), co w konsekwencji obligowało Sąd I instancji do jej odrzucenia. W świetle podniesionej w zażaleniu argumentacji, jej zarzutów i uzasadnienia, stwierdzić należy, że istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości doręczenia skarżącemu wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podpisanie skargi, nadesłanie 3 egzemplarzy skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz wskazanie numeru PESEL. Autor zażalenia podnosi bowiem, że w przesyłce, którą otrzymał od Sądu I instancji, znajdowało się wyłącznie pismo z 27 stycznia 2025 r. o tytule "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu" oraz zarządzenie Sądu o wezwaniu do uiszczenia wpisu z 21 stycznia 2025 r. Analiza akt przedmiotowej sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, że w sprawie, jak podnosi skarżący, istotnie nie doszło do doręczenia mu wezwania do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi. Jak bowiem wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki doręczonej skarżącemu w dniu 30 stycznia 2025 r. (k. 24 akt sprawy), sporna przesyłka zawierała: "wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi z 27.12.2024 r., doręczenie odpisu zarządzenia z 21.01.2025 r. o wezwaniu do wpisu i odpowiedzi na skargę z 10.01.2025 r.". Brak jest wobec tego podstaw do przyjęcia, że rzeczona przesyłka zawierała wyłącznie, jak wskazuje skarżący, pismo przewodnie i zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Stwierdzić należy, że żalący się nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu mogącego wskazać lub uprawdopodabniać podnoszoną przez niego okoliczność niedoręczenia wymienionego wezwania. W tym stanie rzeczy nie ma racji skarżący, iż przedmiotowe wezwanie zostało doręczone uczestnikowi postępowania W.S. wobec omyłkowego i dowolnego uznania, iż jest on pełnomocnikiem skarżącego. Jak jednoznacznie wynika z akt sprawy, wymieniona osoba została przez Sąd I instancji uznana za pełnomocnika wyłącznie T.S. i E.P., a skierowane do niej wezwanie do uzupełnienia braków dotyczyło przedstawienia stosownego pełnomocnictwa (k. 21 akt sądowych). Odnośnie do złożenia przez skarżącego odpisów czterech niepodpisanych egzemplarzy skargi, to konieczność dołączenia odpisów skargi wywodzić należy również z art. 47 § 1 p.p.s.a, który nakłada na stronę składającą pismo procesowe obowiązek dołączenia do niego odpowiedniej liczby załączników dla doręczenia ich pozostałym stronom. Z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, jasno wynika, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi (art. 47 § 1 p.p.s.a.) jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który to brak nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że odpisem pisma procesowego – skargi jest każdy dalszy jego egzemplarz, zgodny z oryginałem. Istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to egzemplarz pisma zgodny z układem treści z oryginałem (fotokopia, wydruk komputerowy), czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. W niniejszej sprawie skarżący wysłał do Sądu wyłącznie kopie skargi, które nie były poświadczone za zgodność z oryginałem ani podpisane, wobec powyższego nie spełniają wymagania odpisu w rozumieniu art. 47 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do podniesionej w zażaleniu argumentacji mającej przemawiać za tym, że brak wskazania numeru PESEL w skardze nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu, w sytuacji, gdy numer PESEL skarżącego znajdował się w aktach administracyjnych sprawy, należy zauważyć, że z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wyraźnie wynika, że jeżeli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w niniejszej sprawie), to powinno zawierać numer PESEL. Przy tym bez znaczenia jest to, czy numer PESEL strony skarżącej znajduje się w aktach administracyjnych. Ustawodawca wyraźnie zastrzegł konieczność wskazania numeru PESEL osoby fizycznej przy pierwszej czynności w sprawie. Pogląd taki Naczelny Sąd Administracyjny wyraził też w uchwale z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22, o treści: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany. Reasumując, trafnie Sąd I instancji przyjął, że powyższe braki w postaci nienadesłania trzech odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz niewskazania numeru PESEL skarżącego, nie uzupełnione na wezwanie Sądu, stanowiły przesłankę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd zobligowany jest odrzucić skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Tym samym zażalenie uznać należy za nieskuteczne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.