I OZ 380/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. i R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1473/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1473/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącym wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2015 r. ustalającą A. K. i R. K. solidarny obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt dziecka D. K. w rodzinie zastępczej, w kwocie 3040,71 zł za okres od 12 lutego 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. oraz od 1 lipca 2015 r. do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko pieczy zastępczej w kwocie 660,00 zł. Sąd I instancji podał, że w uzasadnieniu skargi, w której zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazali, iż nie są w stanie spłacić naliczonej przez organ kwoty, gdyż od września pozostają bez pracy. Na opłacenie czynszu pożyczają im rodzice. Wskazali na wyrok Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 27 lipca 2015 r. nakazujący im eksmisję z zajmowanego lokalu. Skarżący oświadczyli, że nie są w stanie spłacić kwoty 6500 zł, gdyż dochodzą do tego alimenty i bieżące media. Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skarżący nie uzasadnili tego wniosku. W ocenie Sądu powołane w skardze okoliczności dotyczące trudnej sytuacji materialnej nie pozwalają na stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Brak posiadania jakiegokolwiek majątku oraz dochodów oznacza, że nie mogłaby być prowadzona od skarżących w sposób efektywny, ewentualna egzekucja opłaty ustalonej zaskarżoną decyzją. W związku z tym, wykonanie zaskarżonej decyzji nie może spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków – w zakresie majątkowym. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika z urzędu, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżący są zarejestrowani jako osoby bezrobotne. Skarżący nie ma prawa do zasiłku, natomiast skarżąca otrzymuje zasiłek w wysokości 583,06 zł netto. W lutym 2016 r. Gmina Kamień Pomorski zawarła ze skarżącymi nową umowę najmu. Utrzymanie mieszkania po uwzględnieniu wszystkich opłat wynosi około 300 zł. Wskazano, że warunkiem dalszego zamieszkiwania w lokalu jest regularne i bieżące opłacanie przez skarżących czynszu oraz opłat związanych z utrzymaniem lokalu. Skarżący obawiają się, że konieczność uregulowania opłaty ustalonej zaskarżoną decyzją spowoduje, iż zaprzestaną opłacać rachunki oraz czynsz najmu, co w konsekwencji może doprowadzić do ich eksmisji i co stanowi potencjalną szkodę, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Dodatkowo skarżący podnieśli, że są zadłużeniu u rodziców skarżącej na kwotę 7000 zł, którą to kwotę pożyczyli na uregulowanie zobowiązań wobec gminy. Niejednokrotnie także pożyczali pieniądze na zakup żywności bowiem skromne środki finansowe nie pozwalały na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Ponadto kwota ustalona zaskarżoną decyzją jest wyższa niż dochody skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania określonego aktu ciąży na stronie składającej wniosek w trybie powołanego przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno zaś odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają - lub nie - za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd może dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). W stanie sprawy przedstawionym do rozpoznania Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Ocenę tę, w obliczu braku - na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego – uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłową. Jednakże zauważa konieczność zmiany zaskarżonego postanowienia, wobec przedstawienia przez skarżących, na obecnym etapie postępowania, wyjaśnień i stosownych dokumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem pogląd, że w postępowaniu zażaleniowym istnieje możliwość orzekania reformatoryjnego - na podstawie materiału dowodowego, uzupełnionego na etapie tego postępowania (por. postanowienia NSA z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I OZ 269/16; 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1232/13). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpatrywanym przypadku przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały spełnione. Zważyć bowiem należy, że z wyjaśnień oraz dokumentów załączonych do zażalenia wynika, iż skarżący są w trudnej sytuacji materialnej. Argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, że konieczność uregulowania opłaty ustalonej zaskarżoną decyzją może spowodować zaprzestanie opłacania przez skarżących bieżących opłat, co może doprowadzić do eksmisji skarżących, a zatem stanowi potencjalną szkodę, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że dochód skarżących jest niższy aniżeli kwota ustalona w zaskarżonej decyzji. Zatem, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie wykazano spełnienie ustawowych przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności zebrane przed Sądem I instancji i uzupełnione dokumenty przed Naczelnym Sądem Administracyjnym były zatem na tyle kompletne, by dać sądowi kasacyjnemu możliwość porównania go z hipotezą normy zawartej w art. 61 § 3 P.p.s.a. i stwierdzenia, że strona skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek z powołanego przepisu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 188 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.