I OZ 38/23

Dnia 16 lutego 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1687/22 o odmowie wstrzymania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] lutego 2022 r. nr [...], orzekające o chyleniu postanowienia Wojewody Dolnośląskiego z [...] stycznia 2020 r., zawieszającego postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę M. własności nieruchomości położonych na terenie Gminy M. W skardze skarżąca Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazując, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Podniesiono, że postepowanie, po uchyleniu postanowienia o jego zawieszeniu, będzie toczyło się na nowo. Tymczasem równolegle toczy się postępowanie o odtworzenie akt sprawy o przekazanie w zarząd [...] Dyrekcji Kolei Państwowych przedmiotowych nieruchomości, zakończonej decyzją. Wskazano, że jest wysoce prawdopodobne korzystne dla Spółki rozstrzygniecie. W jej ocenie, ewentualne korzystne dla niej rozstrzygnięcie nie będzie mogło być jednak w pełni wykorzystane, jeśli Wojewoda będzie dalej prowadził postępowanie komunalizacyjne i wyda w tej sprawie postanowienie, zanim zakończy się postępowanie o odtworzenie akt, a postanowienie to będzie najprawdopodobniej negatywne dla skarżącej. Wobec tego – w ocenie skarżącej Spółki – rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, tj.: rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o odtworzenie akt. Zdaniem skarżącej zasadne zatem jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, do czasu aż wyrok Sądu rozstrzygnie, czy faktycznie rozpatrzenie sprawy i wydanie postanowienia zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1687/22 odmówił Polskim Kolejom Państwowym S.A. z siedzibą w W. wstrzymania postanowienia Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w doktrynie utrwalony jest pogląd, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Sąd podał, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Sąd zaznaczył, zatem, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te akty prawne, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego, nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W ocenie Sądu I instancji z opisaną wyżej sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Na powyższe postanowienie WSA, skarżąca Spółka wniosła zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., podnosząc argumentację tożsamą, jak we wniosku o wstrzymanie. Podkreślono, że postępowanie, po uchyleniu postanowienia o zawieszeniu będzie się toczyło na nowo. Tymczasem, równolegle toczy się postępowanie ze skargi na postanowienie SKO w Jeleniej Górze z dnia [...] lutego 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza miasta i Gminy M. stwierdzającego niemożliwość odtworzenia decyzji o przekazaniu w zarząd [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych przedmiotowych nieruchomości. Podniesiono, że ewentualne korzystne rozstrzygnięcie dla PKP nie będzie mogło być w pełni wykorzystane. Jeżeli bowiem Wojewoda Dolnośląski będzie dalej prowadził postępowanie komunalizacyjne i wyda w tej sprawie decyzję zanim zostanie rozpoznana w/w skarga, decyzja ta najprawdopodobniej będzie negatywna dla PKP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Następstwa, o jakich mowa w tym przepisie, muszą być konsekwencją wykonania decyzji, zatem wstrzymaniu wykonania mogą podlegać wyłącznie decyzje nadające się do wykonania. Wykazanie następstw wynikających z wykonania decyzji spoczywa na stronie, która ubiega się o wstrzymanie, przy czym następstwa te powinny być realne i bezpośrednio związane z wykonaniem decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd I instancji zasadnie przyjął, że brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca nie uprawdopodobniła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji uzasadnia zastosowanie wobec niej ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca Spółka wnosiła bowiem o wstrzymanie wykonania postanowienia Komisji uchylającego postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania komunalizacyjnego. Nie jest to zaś postanowienie nadające się do wykonania bądź egzekucji. Na podstawie tego postanowienia żadna ze stron nie nabywa jeszcze uprawnień, czy też obowiązków. Wykonanie zaskarżonego postanowienia ze swej istoty nie prowadzi bezpośrednio do zmian stosunków własnościowych, a oznacza jedynie, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę własności nieruchomości może się toczyć. Trudno zatem uznać, że z aktem tym wiąże się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących lub drugiej strony postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.