I OZ 374/17

Dnia 14 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 grudnia 2016 r. o sygn. akt II SA/Łd 318/16 odmawiające przywrócenia terminu na wniosek J.G. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lipca 2016 r. o sygn. akt II SA/Łd 318/16 w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2016 r. o sygn. akt II SA/Łd 318/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu na wniosek J.G. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lipca 2016 r. o sygn. akt II SA/Łd 318/16 w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności. Jak wskazał Sąd, uchybienie terminu zostało dokonane przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem. Działania pełnomocnika, bądź jego zaniechania obciążają w każdym przypadku jego mocodawcę. W przypadku, gdy strony są reprezentowane przez pełnomocnika, to przy ustalaniu ich winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Z akt sprawy niniejszej wynika, że adwokat M.J. w dniu 14 września 2016 r. otrzymał informację o wyznaczeniu go przez ORA pełnomocnikiem z urzędu do reprezentowania skarżącego. Nie budzi jednak wątpliwości, że przez okres dwóch miesięcy od otrzymania powyższej informacji nie uczynił on nic, ażeby ustalić stan sprawy, w której miał reprezentować J.G. A przecież nic nie stało na przeszkodzie ażeby informacje w tym przedmiocie otrzymać telefonicznie. Takie zachowanie pełnomocnika, od którego z racji wykonywanego zawodu należy wymagać wysokiego stopnia profesjonalizmu i staranności w dbałości o interesy stron, które reprezentuje świadczy o lekceważącym stosunku do skarżącego jaki i sprawy, którą miał się zająć oraz o dużym stopniu niedbalstwa w wykonywaniu powierzonych mu czynności. O braku winy pełnomocnika z całą pewnością nie może świadczyć lakoniczne twierdzenie, że w piśmie ORA nie został powiadomiony o wyznaczeniu go z pełnomocnikiem urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wskazane powody, dla których pełnomocnik skarżącego nie złożył skargi kasacyjnej w terminie nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Tym samym – w ocenie sądu – pełnomocnik nie wskazał okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł adw. M.J. jako pełnomocnik J.G. Postawił w nim zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. przez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że w sytuacji, gdy pełnomocnik wyznaczony z urzędu nie został poinformowany o wyznaczeniu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, a w konsekwencji uchybił terminowi do złożenia skargi kasacyjnej, nie ma podstaw do przywrócenia terminu, podczas gdy zasadne jest przyjęcie, że w takiej sytuacji pełnomocnik nie ponosi winy w uchybieniu terminu, a zatem istnieje podstawa do przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Jak wskazano w uzasadnieniu, pełnomocnik nie wiedział ani nie mógł wiedzieć, że termin do złożenia skargi kasacyjnej już biegnie. Nie został o tym poinformowany przez ORA w Łodzi, który nie zaznaczył, że pełnomocnik został wyznaczony do sporządzenia skargi kasacyjnej. Jak wskazał, w przedmiotowej sprawie nie wskazano żadnej okoliczności, która pozwalałaby na przypuszczenie, że istnieje konieczność niezwłocznego zapoznania się z aktami sprawy, a zwłoka w dokonaniu tej czynności mogłaby w jakimkolwiek stopniu zaszkodzić stronie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej skrócie jako "p.p.s.a." w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Według art. 86 § 1 p.p.s..a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w sprawie nie może być mowy o braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu. Pełnomocnik ten nie dochował bowiem wymaganej od niego staranności. To, że w zawiadomieniu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w sprawie nie wskazano, iż wyznaczony jest do sporządzenia skargi kasacyjnej, nie podważa oczekiwania, że pełnomocnik z chwilą jego wyznaczenia w sprawie winien niezwłocznie zasięgnąć wiedzy o jej sprawy i ustalić powinne działania. Wbrew stanowisku zawartemu w zażaleniu, od pełnomocnika wyznaczonego z urzędu można oczekiwać postawy czynnej, nie zaś biernej, a zatem po wyznaczeniu powinien on sam powziąć czynności celem dowiedzenia się, czy i jakie w sprawie biegną terminy. W niniejszej sprawie adw. M.J. nie dochowując temu standardowi oczekiwanemu od profesjonalnego pełnomocnika uchybił w rezultacie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej z własnej winy. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie stosując art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.