I OZ 37/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 841/13 o oddaleniu wniosku E.O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.K., L.W., U.T. i M.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 841/13, w sprawie ze skargi A.K., L.W., U.T. i M.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek E.O. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że E.O. nie jest stroną w niniejszej sprawie. Wprawdzie ww. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika przed Sądem pierwszej instancji, jednakże wniosek ten nie został jeszcze rozpoznany. Zatem, w ocenie Sądu, skoro – stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – prawo pomocy może zostać przyznane tylko stronie, to wniosek E.O. jako niepochodzący od osoby legitymowanej do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła E.O. domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu wnosząca zażalenie wskazała, że skarżone postanowienie zostało wydane przez sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie od dalszego orzekania. Następnie podniosła, że Sąd wadliwie odmówił jej przymiotu strony postępowania, czym naruszył przepis art. 33 § 2 P.p.s.a. Dodała również, że jej interes prawny wynika z szeregu wskazanych w tym zażaleniu decyzji oraz wyroków wydanych w sprawach I SA/Wa 2397/11 i I SA/Wa 2398/11. W związku z czym Sąd naruszył przepis art. 170 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 243 § 1 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy może być przyznane na wniosek strony. Zatem do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy uprawniona jest każda z stron postępowania sądowoadministracyjnego, czyli: skarżący, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi oraz uczestnik postępowania. W niniejszej sprawie pismem z dnia 16 listopada 2014 r. E.O. wniosła wniosek o wyłączenie wymienionych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie w piśmie tym złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia pełnomocnika procesowego "na koszt Skarbu Państwa dla celów niniejszego postępowania". Nadto dodała, że "wnoszę o udzielenie terminu 7 dni od dnia ustanowienia pełnomocnika procesowego na koszt Skarbu Państwa do złożenia kompletnego uzasadnienia do niniejszego wniosku". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skargę na zakwestionowaną w niniejszej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. wnieśli: A.K., L.W., U.T. i M.T., zaś E.O. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją. W tej sytuacji wnosząca zażalenie nie może być uczestnikiem postępowania na prawach strony. Wprawdzie E.O. złożyła w niniejszej sprawie wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jednakże nie został on jeszcze rozpoznany przez Sąd. W tej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w piśmie z dnia 16 listopada 2014 r., jako niepochodzący od strony postępowania, zasadnie oddalono. Zatem przyjąć należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.