I OZ 353/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 109/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 109/14, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a." odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez P. M. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2013 roku nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że powoływanie się strony skarżącej wyłącznie na okoliczność, iż odebranie mu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu utrudni mu funkcjonowanie w życiu codziennym oraz pozbawi go możliwości zarobkowania, samo w sobie nie jest wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie wykazał bowiem jaka jest obecnie jego faktyczna sytuacja materialna i w jaki sposób ulegnie ona pogorszeniu, w związku z jej wykonaniem. Nie wynika to także z akt sprawy. W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym skarżący wskazał wprawdzie, że jedynym źródłem utrzymania jego rodziny jest wynagrodzenie za pracę żony w kwocie 1500 złotych brutto. Jednocześnie jednak zaznaczył, że miesięczne wydatki rodziny oscylują wokół kwoty 2000 złotych netto miesięcznie, zaś różnicę między dochodami a wydatkami pokrywają środki finansowe uzyskane od dalszej rodziny. W ocenie Sądu I instancji, niepoparta żadnymi argumentami treść przedmiotowego wniosku oraz niczym niewyjaśniona dysproporcja między uzyskiwanymi dochodami, a wydatkami nie pozwalają na ustalenie obecnej sytuacji materialnej rodziny skarżącego. Tym samym kumulacja owych okoliczności nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem skarżący nie wykazał w jaki sposób, odmowa wstrzymania jej wykonania wiązać się będzie z niebezpieczeństwem wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. M. zarzucając mu naruszenie: - art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niewezwanie skarżącego do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. polegającego na zobowiązaniu skarżącego do załączenia do akt sprawy dokumentacji potwierdzającej jego sytuację majątkową, w sytuacji gdy w ocenie Sądu Orzekającego same twierdzenia skarżącego nie mogą stanowić podstawy do wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji; - 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skarżącego do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania wskutek błędnego uznania, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż pozbawienie skarżącego prawa jazdy rzutować będzie na brak możliwości zaspokojenia przez skarżącego usprawiedliwionych potrzeb żony oraz małoletnich dzieci skarżącego i znaczne pogorszenie ich sytuacji materialnej. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono w szczególności, że w sytuacji, gdy Sąd I instancji uznał, iż dokumentacja załączona do akt sprawy nie daje podstawy do przychylenia się do wniosku skarżącego, winien był zastosować przepis art. art. 49 § 1 p.p.s.a. i wezwać skarżącego do uzupełniania braków wniosku poprzez złożenie dokumentacji potwierdzającej jego twierdzenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie wyłącznie ze względu na niewyjaśnioną dysproporcję między uzyskiwanymi dochodami w gospodarstwie domowym skarżącego, a wydatkami, co w konsekwencji uniemożliwiało ustalenie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego i dokonanie oceny czy odmowa uwzględnienia wniosku wiązać się będzie z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu I instancji sytuacja ta nie wynika także z akt sprawy, a ponadto skarżący nie wykazał w jaki sposób ulegnie ona pogorszeniu w związku z natychmiastowym wykonaniem decyzji. Wprawdzie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że brak wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie stanowi braku formalnego i Sąd nie jest zobowiązany do wzywania strony o uzupełnienie wniosków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., w sytuacji braku ich należytego uzasadnienia, to jednak w przedmiotowej sprawie powyższa sytuacja nie występuje. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, że dla oceny sytuacji materialnej skarżącego, która zdaniem Sądu I instancji była istotna z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., niewystarczające okazały się informacje zawarte w znajdującym się w aktach wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w przedstawionych przez skarżącego dokumentach. W takiej sytuacji, jeżeli podane przez stronę okoliczności zostały przez Sąd I instancji uznane za niewystarczające do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to Sąd ten powinien był wezwać skarżącego do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Wobec powyższego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji uznać należało za przedwczesne. Z tego też względu niecelowe byłoby odnoszenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do podniesionego w zażaleniu zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie przesądzając zatem na obecnym etapie postępowania o zasadności wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę powinien wezwać skarżącego do wykazania okoliczności, które obecnie uniemożliwiły ocenę wniosku o wstrzymanie pod kątem ustawowych przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a następnie dokonać oceny, czy okoliczności te uzasadniają udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.