I OZ 35/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1374/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 29 sierpnia 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/841/2025/12234 w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 4 października 2025 r. L.K. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 29 sierpnia 2025 r., nr SKO.PSŚ/41.5/841/2025/12234, w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 3 listopada 2025 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie jej numeru PESEL oraz wskazanie naruszenia prawa i żądania skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie skarżąca otrzymała 1 grudnia 2025 r. w wyniku podwójnej awizacji przesyłki i w zakreślonym terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi. Zaskarżonym postanowieniem z 15 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1374/25, odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie wywiedziona na gruncie niniejszej sprawy skarga była dotknięta brakami formalnymi. Brak wskazania numeru PESEL oraz brak wskazania naruszenia prawa i żądania skargi wymagały więc wszczęcia procedury naprawczej na mocy art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b oraz w zw. z art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a."). Jak bowiem stanowi art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pierwsze pismo strony w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Zgodnie z dyspozycją art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Natomiast w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie powyższych braków formalnych w ustawowym, siedmiodniowym terminie jest obarczone rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżąca nie poddaje w wątpliwość zasadności wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, kwestionuje natomiast skuteczność doręczenia tego wezwania, bowiem – jak wskazuje – nie otrzymała zawiadomienia o podwójnym awizowaniu przesyłki. Należy zatem wyjaśnić, że przepis art. 73 p.p.s.a. wprowadza jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, która zakłada, że takie doręczenie nastąpiło. Fikcję doręczenia przyjmuje się w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma sądowego w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a. pod warunkiem, że adresat został dwukrotnie powiadomiony o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni w placówce pocztowej (art. 73 § 1 p.p.s.a.). Warunkiem uznania, że do fikcji doręczenia doszło, jest zatem pozostawienie zawiadomień, o których mowa w art. 74 § 2 i 3 p.p.s.a., a więc dokonanie dwukrotnej awizacji przesyłki pozostawionej w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. okresu (art. 73 § 4 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi została doręczona skarżącej 1 grudnia 2025 r. w trybie art. 73 p.p.s.a., zatem w wyniku zasadnie przyjętej przez Sąd I instancji fikcji doręczenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, które stanowi dokument urzędowy i korzysta z domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, jak również z adnotacji urzędu pocztowego na kopercie wynika bowiem, że przesyłka sądowa została dwukrotnie awizowana 17 i 25 listopada 2025 r. Wprawdzie w adresie przesyłki wskazano nazwę ulicy z oczywistą omyłką pisarską (ul. B. zamiast ul. B.1), jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na skuteczność doręczenia. Strona zamieszkuje bowiem w niewielkiej miejscowości, w której występuje wyłącznie ulica B.1, brak natomiast ulicy B. Nadto z treści adnotacji na kopercie wynika, że przesyłka była przedmiotem awizacji, a nie została zwrócona do Sądu z powodu błędnego adresu, co potwierdza, iż została ona prawidłowo skierowana do miejsca zamieszkania strony i objęta procedurą doręczenia. Argumentacja zażalenia nie wzruszyła domniemania prawidłowości oraz skuteczności doręczenia przesyłki i nie mogła odnieść pożądanego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia. Twierdzenie skarżącej, że nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, wobec znajdujących się w aktach sprawy dowodów, czyli dokonanych na przesyłce adnotacji urzędowych, należy uznać za niewystarczające. Wprawdzie skarżąca dołączyła do zażalenia odpis pisma kierowanego do dyrekcji Poczty Polskiej w R., zat. "Skarga, Reklamacja", w którym podniosła fakt niedostarczenia jej podwójnego awiza z 17 i 25 listopada 2025 r., niemniej do dnia dzisiejszego nie przedstawiła odpowiedzi Poczty Polskiej, z której wynikałoby, by w zakresie awizowania ww. przesyłki doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu wobec nieuzupełnienia braków formalnych w terminie tj. do 8 grudnia 2025 r., o czym Sąd I instancji zasadnie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zawarte w zażaleniu twierdzenia odnoszące się do zasadności zaskarżonej przez stronę decyzji wykraczały poza granice niniejszego postępowania zażaleniowego, którego przedmiotem była wyłącznie ocena prawidłowości postanowienia odrzucającego skargę. W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.