I OZ 345/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 czerwca 2026 r., sygn. akt II SA/Lu 228/26 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lutego 2026 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić S.S. termin do uzupełnienia braków formalnych skargi.

POSTANOWIENIEM Z DNIA 20 MAJA 2026 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W LUBLINIE, SYGN. AKT II SA/LU 228/26, ODRZUCIŁ SKARGĘ S.S. NA DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W LUBLINIE Z DNIA [...] LUTEGO 2026 R., NR [...], WSKAZUJĄC, ŻE W SPRAWIE NIE ZOSTAŁY UZUPEŁNIONE W WYZNACZONYM TERMINIE BRAKI FORMALNE SKARGI W POSTACI NIEWSKAZANIA NUMERU PESEL ORAZ NIEDOŁĄCZENIA DO SKARGI PEŁNOMOCNICTWA DO DZIAŁANIA W IMIENIU SKARŻĄCEGO. W terminie do złożenia zażalenia pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, dokonując jednocześnie tej czynności. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu wyznaczonego terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi. Wyjaśnił, że przedstawione przez pełnomocnika skarżącego zaświadczenie lekarza sądowego wskazuje, że w okresie biegu terminu do uzupełnienia stwierdzonych braków był on niezdolny do stawienia się w sądzie, a nie że był w ogóle niezdolny do świadczenia usług. Odnotował przy tym, że pełnomocnik, zgodnie z obowiązującymi przepisami i treścią udzielonego pełnomocnictwa miał on możliwość udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wywiódł pełnomocnik skarżącego, domagając się uznania za skutecznie dokonane czynności uzupełnienia braków formalnych skargi dokonanych wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu i nadanie skardze dalszego biegu bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o niezasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, o ile są należne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm., dalej też p.p.s.a., sądowa ustawa procesowa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że osią sporu w rozpoznawanym postępowaniu wpadkowym jest kwestia uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Analiza akt sądowych sprawy wskazuje, że pełnomocnik skarżącego braku winy w niedochowaniu terminu upatruje w stanie jego zdrowia w okresie biegu terminu do uzupełnienia braków skargi, co udokumentował zaświadczeniami wystawionymi przez lekarza sądowego wskazującymi na niezdolność pełnomocnika do stawienia się na rozprawy o sygnaturach wskazanych w zaświadczeniach i innych sprawach w okresie 31 marca – 20 maja 2026 r. oraz 19 maja – 15 czerwca 2026 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że przedstawione zaświadczenia dotyczą wyłącznie możliwości stawiania się w tym okresie na rozprawach, a nie wykonywania czynności pełnomocnika procesowego jako takich. Sąd wskazał przy tym, że pełnomocnik skarżącego do wykazania braku swojej winy w niedochowaniu terminu czynności procesowej nie posłużył się innymi dokumentami wskazującymi na jego stan zdrowia. Zauważyć jednakże należy, że zaświadczenie nr 15/04/2026 wystawione przez lekarza sądowego, przedstawione wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, wskazuje wprost na wystawienie w odniesieniu do pełnomocnika skarżącego od marca 2026 r. zwolnienia specjalistycznego, co uszło uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala to, zwłaszcza z uwzględnieniem okoliczności wystawienia wspomnianego zaświadczenia oraz wskazanych w nim przyczyn, na uznanie, że brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został dostatecznie uprawdopodobniony. Stan ten został przez pełnomocnika skarżącego potwierdzony także na etapie zażalenia od zaskarżonego postanowienia dodatkowymi wydrukami z systemu informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazującymi okresy niezdolności do pracy pełnomocnika skarżącego. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że na gruncie zacytowanych powyżej przepisów do przywrócenia terminu wymagane jest jedynie "uprawdopodobnienie", a nie "udowodnienie" braku winy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2026 r., sygn. akt I OZ 323/26). Przyjąć zatem należało, że warunek ten został spełniony już na etapie składania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. uznał złożone zażalenie za zasadne i uchylił zaskarżone postanowienie, orzekając o przywróceniu skarżącemu terminu do wniesienia uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, gdyż zgodnie z aktami sądowymi sprawy nie uiszczono wpisu sądowego od zażalenia, którego zwrot z uwagi na uwzględnienie zażalenia byłby zasadny. Na marginesie powyższego należy jedynie wskazać, że przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie oznacza, że braki te należy uznać za uzupełnione. Rolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie będzie dokonanie oceny prawidłowości realizacji wezwania do uzupełnienia wspomnianych na wstępie braków, a w szczególności ocena czy pełnomocnictwo procesowe udzielone pełnomocnikowi w dniu 20 maja 2026 r. umocowywało go do wniesienia datowanej na dzień 10 marca 2026 r. skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie.