I OZ 330/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 802/24 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30 września 2024 r. nr SKO.PS.4040.188.2024 w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego i zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Po 802/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "Sąd I instancji") oddalił skargę G. M. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 30 września 2024 r. nr SKO.PS.4040.188.2024 w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego i zasiłku celowego. W związku z tym, że ww. wyrok został ogłoszony na rozprawie 26 lutego 2025 r., to zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") termin 7 dni na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął 5 marca 2025 r. Pismem z 25 marca 2025 r. Skarżąca zwróciła się do Sądu I instancji o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu do dokonania powyższej czynności. Wyjaśniła, że w tym czasie jej kondycja zdrowotna nie "nadążała za kompleksowym funkcjonowaniem" i była w trakcie leczenia i rehabilitacji. Problemy z oczami i rękoma uniemożliwiały jej znacząco wywiązywanie się z "podjętych a krzywdzących" ją czynności. Na skutek powyższego Sąd I instancji zarządzeniem z 28 marca 2025 r. zobowiązał Skarżącą do wskazania, w terminie 7 dni, od kiedy (tj. w jakiej dacie) ustała przyczyna uniemożliwiająca jej złożenie wniosku oraz do wskazania w jakim dokładnie terminie trwały opisane we wniosku okoliczności uniemożliwiające jej złożenie w terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie zobowiązano Skarżącą do nadesłania dokumentacji potwierdzającej ich zastanie (np. skierowanie lub zaświadczenie lekarskie, wypis ze szpitala itp.). W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w piśmie z 9 kwietnia 2025 r., Skarżąca wyjaśniła, że zabiegi fizjoterapeutyczne miały miejsce od 24 lutego do 10 marca 2025 r., a rozprawa odbyła się 26 lutego 2025 r. Ponadto od 8 lutego pojawiła się woda w jej byłym biurze. Jej syn przebywa w zakładzie karnym i zdaniem Skarżącej manipuluje się jej rozmowami z synem oraz wnukiem, co negatywnie wpływa na jej stan psychiczny. Do pisma załączyła wystawioną przez fizjoterapeutę kopię "informacji o sposobie i efektach cyklu zabiegów fizjoterapeutycznych dla lekarz kierującego." Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 802/24 - Sąd I instancji odrzucił wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że cykl zabiegów rehabilitacyjnych Skarżącej trwał od 24 lutego do 10 marca 2025 r., a zatem deklarowana przyczyna uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ustała 10 marca 2025 r. Zdaniem Sądu I instancji, oznacza to, że z tym dniem rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Termin ten upłynął 18 marca 2025 r. (błędnie Sąd I instancji podał rok 2023 r.). Wobec powyższego wniosek Skarżącej datowany na 25 marca 2025 r. (data złożenia na biurze podawczym Sądu I instancji) został wniesiony z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Z tego też względu, w ocenie Sądu I instancji, ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 88 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. Podała, że Sąd I instancji poprzestał na formalnym potraktowaniu jej wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1-4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym trzeba również uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w jego uchybieniu. Wraz z ww. pismem należy dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie. Z kolei art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności należy ocenić spełnienie formalnych przesłanek dopuszczalności takiego wniosku, które zostały określone w wymienionych wyżej przepisach, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Ustaleniu podlega moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. W doktrynie podkreśla się, że oczywiste jest, iż analizując tę okoliczność, sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego z własnej inicjatywy, ale zasadniczo zobligowany jest opierać się na twierdzeniach wnioskodawcy popartych stosownymi dowodami, a także dowodami zgromadzonymi w toku całego postępowania. Jeżeli na skutek zbadania wszystkich okoliczności sąd dojdzie do przekonania, że przyczyna niezawinionego uchybienia terminowi ustała wcześniej, niż wskazuje wnioskodawca, ustala, czy mimo to wniosek został złożony w terminie siedmiodniowym od tej daty. Pozytywny wynik przeprowadzonej analizy powoduje, że sąd w dalszej kolejności bada wniosek merytorycznie. Jeżeli zaś dojdzie do przekonania, że strona dokonała wspomnianej czynności po upływie siedmiodniowego terminu, wniosek podlega odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Sąd I instancji uwzględniając przywołane przez Skarżącą we wniosku okoliczności i zestawiając je z dokumentami zgromadzonymi w sprawie zasadnie stwierdził, że początkiem biegu siedmiodniowego terminu do złożenia przez Skarżącą wniosku o przywrócenie terminu był 11 marca 2025 r. Powyższe Sąd I instancji oparł bowiem na osobistym oświadczeniu Skarżącej, która we wniosku wskazała, że od 24 lutego do 10 marca 2025 r. odbywała cykl zabiegów fizjoterapeutycznych. Skoro w tym okresie (tj. od 26 lutego, kiedy to zapadł wyrok w sprawie do 10 marca 2025 r., kiedy to zakończyła cykl zabiegów fizjoterapeutycznych) – Skarżąca, jak twierdzi - nie miała możliwości działania (złożenia wniosku), abstrahując już nawet od tego, że była osobiście obecna na rozprawie - to słusznie Sąd I instancji siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu policzył właśnie od dnia następnego po dniu ukończenia cyklu zabiegów, tj. od 11 marca 2025 r., który to termin upłynął z dniem 18 marca 2025 r. W świetle tych ustaleń i okoliczności sprawy słusznie Sąd I instancji stwierdził, że złożony 25 marca 2025 r. wniosek był spóźniony i z tego względu podlegał odrzuceniu. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.