I OZ 33/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SO/Wr 79/17 wzywające Z. R. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny Kierownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w przedmiocie nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie

Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SO/Wr 79/17 Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał Z. R. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny Kierownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Stosownie do treści § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wysokość wpisu określono na kwotę 100 złotych. W zarządzeniu wskazano ponadto, że wpis należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia wniosku. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł Z. R., wskazując, iż sprawa niniejsza jest sprawą z zakresu pomocy społecznej, a zatem winien on być zwolniony z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."). Od tej zasady ustawodawca wprowadził wyjątki dwojakiego rodzaju. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 P.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części. W katalogu spraw wymienionych w art. 239 § 1 P.p.s.a., w których strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych wymienione zostały m.in. sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.). Przyjąć zatem należy, że każda sprawa sądowoadministracyjna (zainicjowana skargą jak i wnioskiem o wymierzenie grzywny), mająca swe źródło w przepisach z zakresu pomocy i opieki społecznej, kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej. Skoro Z. R. złożył skargę w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej, która ustawowo jest zwolniona od kosztów sądowych, to wniosek o wymierzenie organowi grzywny w sprawie nieprzekazania takiej skargi również zwolniony jest od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.