I OZ 327/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1507/24 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 18 października 2024 r. nr N-I.7581.2.26.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "Sąd I instancji") postanowieniem z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1507/24, odmówił J. W. (dalej: "Skarżąca") przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 18 października 2024 r. nr N-I.7581.2.26.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wcześniej Sąd I instancji postanowieniem z dnia 8 stycznia 2025 r. odrzucił skargę Skarżącej. Podał, że pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL Skarżącej oraz nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Podkreślono, że pełnomocnik Skarżącej otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi 3 grudnia 2024 r., natomiast uzupełnienie braków formalnych skargi nastąpiło dopiero 11 grudnia 2024 r., zatem już po upływie wyznaczonego, siedmiodniowego terminu. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącej złożył zażalenie oraz oddzielnym pismem wystąpił o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącej podał, że przyczyną nieuzupełnienia braków formalnych skargi w terminie był jego nagły stan chorobowy w postaci niedosłuchu i szumu usznego. Pełnomocnik wskazał, że wyżej opisane objawy wystąpiły 2 grudnia 2024 r. i utrzymywały się przez okres ok. 9 dni, powodując dyskomfort, zaburzenia równowagi, złe samopoczucie, trudności z koncentracją. Podniósł także, że 3 grudnia 2024 r. (tj. w dniu, w którym odebrał korespondencję zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi) czuł się bardzo źle, był zdekoncentrowany, zmęczony i zirytowany. Z uwagi na złe samopoczucie dokonał nieprawidłowego zapisu, co do terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi do swojego kalendarza. Końcowo pełnomocnik Skarżącej wniósł o uwzględnienie wniosku, wskazując na brak swojej winy w uchybieniu terminu. Postanowieniem z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1507/24 – Sąd I instancji na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") orzekł o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodabniają, że uchybienie terminu jest niezawinione. Zaznaczył, że w niniejszej sprawie zawodowy pełnomocnik Skarżącej nie przedłożył żadnego zaświadczenia lekarskiego, które potwierdzałoby okoliczność niezdolności do pracy w czasie biegu terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi. Zdaniem Sądu I instancji, skoro pełnomocnik wskazuje na problemy zdrowotne jako okoliczność uniemożliwiającą uzupełnienie braków skargi, to winien wykazać, iż dołożył wszelkich starań, aby uczynić zadość wezwaniu Sądu. Pełnomocnik, w ocenie Sądu I instancji, nie uprawdopodobnił, by nastąpiła taka przeszkoda, która uniemożliwiałaby mu bez jego winy dokonanie w terminie czynności, chociażby przy pomocy osób trzecich. Sąd I instancji dodał przy tym, że pełnomocnik nie wykonuje praktyki w jednoosobowej kancelarii, a w Kancelarii Adwokatów, co pozwala przyjąć, że mógł do wykonania czynności ustanowić substytuta, skoro jego stan zdrowia nie pozwalał na wykonywanie czynności zawodowych z należytą starannością. Końcowo Sąd I instancji wskazał, że rzeczą zawodowego pełnomocnika jest taka organizacja pracy, aby interes reprezentowanej strony nie doznał uszczerbku, nawet w przypadku zdarzeń losowych, takich jak choroba, szczególnie, że uchybienia po stronie pełnomocnika skutkują negatywnymi konsekwencjami procesowymi dla reprezentowanej strony. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, pełnomocnik Skarżącej wniósł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 p.p.s.a. polegającą na jego błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu, poprzez odmowę przywrócenia terminu do uzupełniania braków skargi, z uwagi na uznanie że strona nie uprawdopodobniła że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn od niej niezawinionych, podczas gdy z przedłożonej dokumentacji lekarskiej wynika, że w okresie pomiędzy 4 grudnia 2024 r., a 11 grudnia 2024 r. pełnomocnik w trybie nagłym korzystał z pomocy lekarza otolaryngologa, a zatem uchybienie terminowi wynikało z jego stanu zdrowia, czyli było niezawinione. Wobec powyższego pełnomocnik Skarżącej wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt I OZ 326/25 oddalił zażalenie od postanowienia Sądu I instancji z 8 stycznia 2025 r. o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy uchybienie terminu nastąpiło w wyniku przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Utrwalone jest w orzecznictwie, że okoliczności takie jak podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 7/15, z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 701/14, z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 966/08). Podkreślenia również wymaga, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Nawet najpoważniejsza bowiem choroba o charakterze przewlekłym, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być traktowana jako okoliczność wskazująca na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (por. postanowienia NSA: z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I FZ 397/13, z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13, z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 245/12). Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nie przedstawił bowiem żadnego zaświadczenia lekarskiego, które wskazywałoby na wystąpienie u niego takich problemów zdrowotnych, które uniemożliwiłyby dokonanie czynności w terminie oraz nie wykazał, że w okresie przewidzianym na uzupełnienie braków formalnych skargi znajdował się w takim stanie zdrowotnym, który uniemożliwił mu uzupełnienie braków formalnych skargi w terminie. W zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji zasadnie zatem uznano oraz wyczerpująco uzasadniono, że pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Zaskarżone postanowienie nie narusza więc wskazanych w zażaleniu przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.