I OZ 312/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Gl 28/17 o oddaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 4 października 2017 r. w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie nierozpoznania skargi dotyczącej wydania oświadczenia w sprawie dostępu do drogi publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Gl 28/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek S. K. o uzupełnienie wyroku z dnia 4 października 2017 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 4 października 2017 r. została oddalona skarga S. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza, do którego skarżący zwrócił się o wydanie oświadczenia o dostępie należącej do niego działki nr [...] do drogi publicznej, przy czym żądał on załatwienia tej sprawy w formie decyzji administracyjnej (pismo z dnia 10 stycznia 2017 r. – "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa"). Organ odmówił wydania wnioskowanego aktu stwierdzając, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w takim przypadku (pismo Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia 3 marca 2017 r.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach rozpatrując zażalenie na bezczynność Prezydenta, uznało je za bezzasadne z tego samego względu. W powołanym wyroku Sąd podzielił stanowisko organów zajęte w sprawie, uznając że nie zachodzi stan "niezałatwienia sprawy w terminie", rozumiany jako niewydanie decyzji w terminie ze względów przedmiotowych, bowiem sprawa wydania oświadczenia przez właściwego zarządcę drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną nie jest załatwiana w formie decyzji. We wniosku o uzupełnienie wyroku S. K. wywodził, że Sąd nie orzekł w ogóle w przedmiocie skargi, którym było "niewykonanie czynności wydania oświadczenia, o dostępie działki do drogi publicznej, do czego organ zobligowany jest ustawą Prawo budowlane". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając wniosek o uzupełnienie wyroku wskazał, że istotnie nie orzeczono w kwestii niewydania oświadczenia o dostępie do drogi publicznej w formie decyzji. Natomiast w sytuacji, w której przedmiotem rozpoznania Sądu była sprawa bezczynności organu polegająca, zdaniem skarżącego, na niewydaniu decyzji w sprawie, która jest załatwiana czynnością materialno-techniczną, Sąd pozostając związany granicami rozpatrywanej sprawy nie mógł stwierdzić bezczynności organu. W ocenie Sądu, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, nie ma charakteru decyzji administracyjnej bądź postanowienia, natomiast jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlegającym zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przedmiotem skargi była bezczynność Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza na niewydanie decyzji w sprawie oświadczenia, a nie na niepodjęcie aktu, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 P.p.s.a., stąd Sąd tylko w takim zakresie mógł się w sprawie wypowiedzieć. Skarżący nie kwestionował faktu niewydania aktu – oświadczenia, co jest oczywiście uzasadnione z tego względu, że w trakcie szeroko rozumianego postępowania zmierzającego do wyjaśnienia sprawy dostępu należącego do niego nieruchomości do drogi publicznej (prowadzonego od 2012 r.), był on wielokrotnie informowany o postanowieniach planu miejscowego, zgodnie z którymi jego działka (nr [...]) posiada dostęp do drogi publicznej jedynie przez drogę wewnętrzną zlokalizowaną na działce nr [...]. A to z kolei wiążę się z koniecznością ustanowieniem służebności drogowej bądź drogi koniecznej (por. pismo Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza z 3 marca 2017 r. i wymienione w nim wcześniejsze pisma kierowane do skarżącego). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. K., domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący zarzucił: 1) brak orzeczenia Sądu w przedmiocie sprawy; 2) przedstawienie zarzutów skargi w innym znaczeniu niż przedstawione zostały w skardze; 3) niewłaściwą ocenę zarzutów skargi, opartą na nieracjonalnych osądach, bez podania podstawy prawnej; 4) przekłamanie faktów i dowodów podnoszonych w skardze; 5) nieznajomość przedmiotu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przesłanką uzupełnienia wyroku jest zatem pominięcie w sentencji rozstrzygnięcia o części skargi lub niezamieszczenie przez Sąd dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. Podkreślić należy, że art. 157 § 1 P.p.s.a. nie przewiduje uzupełnienia uzasadnienia orzeczenia. Gramatyczna wykładnia art. 157 § 1 P.p.s.a. pozwala bowiem na stwierdzenie, że uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie (por. komentarz do art. 157, B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2009, str. 421; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 343). Złożony na podstawie art. 157 § 1 P.p.s.a. wniosek o uzupełnienie wyroku nie może zmierzać do zmiany czy też uzupełnienia treści merytorycznej jego uzasadnienia (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2015, str. 642). Również w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że uzupełnienie wyroku dotyczy wyłącznie jego sentencji, nie zaś uzasadnienia. Nie można w szczególności żądać uzupełnienia uzasadnienia orzeczenia poprzez zamieszczenie w nim określonych kwestii objętych żądaniem strony. Takie działanie w istocie zmierza nie do uzupełnienia ale do zmiany uzasadnienia przez zamieszczenie w nim wskazanych przez stronę okoliczności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 2344/10, z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 465/11 oraz z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I OZ 634/14; dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 października 2017 r. oddalił skargę S. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie nierozpoznania skargi dotyczącej wydania oświadczenia w sprawie dostępu do drogi publicznej, uznając że jako niezasadna podlega ona oddaleniu. Sąd I instancji orzekł zatem o całości sprawy i dlatego też nie ma podstaw do uzupełnienia ww. orzeczenia. Wskazany wyrok jest kompletny i zawiera wymagane prawem elementy. Natomiast jeżeli skarżący nie zgadzał się z wyrokiem Sądu o oddaleniu skargi, co wynika z treści wniosku jak i z zażalenia, to winien go zaskarżyć w drodze skargi kasacyjnej, o czym został pouczony. Wniosek o uzupełnienie orzeczenia nie może natomiast stanowić polemiki ze stanowiskiem, jakie Sąd zawarł w tym orzeczeniu. Jak wskazano natomiast powyższej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie obligowały Sądu I instancji do zamieszczenia w wyroku dodatkowych elementów zarówno w sentencji, jak i w jego uzasadnieniu. Żądanie skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo wobec tego ocenił jako wykraczające poza zakres określony w art. 157 § 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.