I OZ 311/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S.A. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1437/22 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze sprzeciwu P. SA w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 lipca 2022 r. oddalił sprzeciw P. SA w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Pismem z dnia 9 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o sporządzenie i przesłanie uzasadnienia, wskazując, że od 1 września 2022 r. nastąpi zmiana adresu do doręczeń pełnomocnika strony skarżącej i wniósł o doręczanie wszelkiej korespondencji na nowy adres. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany do pełnomocnika skarżącej na wskazany przez niego adres pismem z dnia 9 września 2022 r. i po dwukrotnym prawidłowym awizowaniu uznane za skutecznie doręczone z dniem 28 września 2022 r. Pismem z dnia 27 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że nie doręczono mu uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 marca 2023 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, stwierdzając, że nie wykazano szczegółowo przesłanek wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie, w którym domagał się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów reklamacji doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem złożonej w dacie wysłania zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 430/19). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2022 r., sygn. akt I GZ 134/22). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej braku winy w niedochowaniu terminu wniesienia skargi kasacyjnej upatruje w fakcie niedoręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Zaznaczyć jednakże należy, że odpis ten został skierowany na adres wskazany przez pełnomocnika jako adres do doręczeń po 1 września 2022 r., a na kopercie doręczyciel umieścił adnotacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki. W sytuacji takiej przesyłka została zwrócona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał ją za skutecznie doręczoną z dniem 28 września 2022 r., co uruchomiło bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Zauważyć przy tym należy, że pełnomocnik skarżącej spółki pomimo oczekiwania na nadesłanie odpisu wyroku z uzasadnieniem i upływu ustawowego terminu na jego sporządzenie przyjął postawę bierną i nie usiłował uzyskać w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym informacji o sporządzeniu i ewentualnym przesłaniu odpisu wyroku z uzasadnieniem, a pierwszym impulsem do działania było uzyskanie informacji od Wojewody [...] o zakończeniu postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postawa taka nie pozwala na przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie został zachowany obiektywny miernik staranności. W sytuacji takiej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek niespełnienia przesłanek przywrócenia terminu, słusznie odmówił uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że złożenie reklamacji w przedmiocie prawidłowości doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem nie stanowi dowodu, że doręczenia nie dokonano lub było ono wadliwe. Dopiero pozytywny wynik rozpatrzenia tej reklamacji mógłby stanowić istotny argument przemawiający za przywróceniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy jednocześnie odnotować, że pomimo znacznego upływu czasu od dnia złożenia reklamacji pełnomocnik skarżącej nie nadesłał wyniku tej reklamacji, który mógłby potwierdzać przedstawioną przez niego argumentację. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.