I OZ 306/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 maja 2026 r., sygn. akt I SAB/Wa 117/26 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie ze skargi K.G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 marca 2026 r., sygn. akt I SAB/Wa 22/26 postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 13 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SAB/Wa 117/26, wezwano K.G. (dalej: skarżący) do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 marca 2026 r., sygn. akt I SAB/Wa 22/26, poprzez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została dwukrotnie awizowana 21 i 29 kwietnia 2026 r. i uznana za skutecznie doręczoną 5 maja 2026 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi. Postanowieniem z 26 maja 2026 r., sygn. akt I SAB/Wa 117/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego (pkt I) oraz zwrócił skarżącemu wpis sądowy od skargi (pkt II). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nadanie skardze o wznowienie postępowania dalszego biegu. Postanowieniu zarzucił: 1. naruszenie art. 73 § 4 w zw. z art. 65 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie za skuteczne doręczenia zastępczego wezwania do uzupełnienia braku formalnego, podczas gdy skarżący nie otrzymał żadnego zawiadomienia (awiza) o próbie doręczenia przesyłki, co oznacza, że doręczenie zastępcze nie wywołało skutków prawnych i termin do uzupełnienia braku formalnego nie rozpoczął biegu; 2. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w sytuacji, gdy termin do jego uzupełnienia nie rozpoczął skutecznie biegu wobec wadliwości doręczenia zastępczego wezwania Sądu; 3. naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, wyłącznie wskutek wadliwego działania operatora pocztowego obsługującego doręczenia w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie wywiedziona na gruncie niniejszej sprawy skarga o wznowienie postępowania była dotknięta brakiem formalnym. Brak wskazania numeru PESEL skarżącego wymagał więc wszczęcia procedury naprawczej na mocy art. 276 ab initio w zw. z art. 49 § 1 w zw. art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Do skargi o wznowienie postępowania stosuje się bowiem odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy działu VII ustawy nie stanowią inaczej Jak wynika z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pierwsze pismo strony w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Natomiast w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd zobligowany jest odrzucić skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skarżący nie poddaje w wątpliwość zasadności wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, kwestionuje natomiast skuteczność doręczenia tego wezwania, bowiem – jak wskazuje – nie otrzymał zawiadomienia o podwójnym awizowaniu przesyłki. Należy zatem wyjaśnić, że przepis art. 73 p.p.s.a. wprowadza jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, która zakłada, że takie doręczenie nastąpiło. Fikcję doręczenia przyjmuje się w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma sądowego w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a. pod warunkiem, że adresat został dwukrotnie powiadomiony o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni w placówce pocztowej (art. 73 § 1 p.p.s.a.). Warunkiem uznania, że do fikcji doręczenia doszło, jest zatem pozostawienie zawiadomień, o których mowa w art. 74 § 2 i 3 p.p.s.a., a więc dokonanie dwukrotnej awizacji przesyłki pozostawionej w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. okresu (art. 73 § 4 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi została doręczona skarżącemu 5 maja 2026 r. w trybie art. 73 p.p.s.a., zatem w wyniku zasadnie przyjętej przez Sąd I instancji fikcji doręczenia. Jak bowiem wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, które stanowi dokument urzędowy i korzysta z domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, jak również z adnotacji urzędu pocztowego na kopercie, przesyłka sądowa została dwukrotnie awizowana 21 oraz 29 kwietnia 2026 r. i pozostawiona do odbioru w placówce pocztowej, a stosowne zawiadomienie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Argumentacja zażalenia nie wzruszyła domniemania prawidłowości oraz skuteczności doręczenia przesyłki i nie mogła odnieść pożądanego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Za skuteczny przeciwdowód nie mogą bowiem zostać uznane twierdzenia skarżącego, że nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, co hipotetycznie mogło wynikać z otwarcia nowego oddziału poczty oraz związanych z tym problemów organizacyjnych i kadrowych. Skarżący powinien zatem formalnie złożyć skargę na poczcie, domagając się wyjaśnień albo wystąpić do nadawcy (Sądu I instancji) o złożenie reklamacji lub o zrzeczenie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń w trybie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo Pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 558). Nie może natomiast odnieść skutku wniosek dowodowy skarżącego zmierzający do przeprowadzenia przez Sąd dodatkowego postępowania dowodowego na okoliczność obsady kadrowej i ciągłości doręczeń realizowanych przez placówkę pocztową, albowiem prowadziłoby to w istocie do przerzucenia na Sąd ciężaru wykazania okoliczności, z których skarżący wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Odnotować również należy, że w zażaleniu skarżący powołał się na nieistniejące orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie II OSK 1196/14 zapadł bowiem wyrok z 19 stycznia 2016 r., a nie z 26 stycznia 2016 r., natomiast w sprawie I OZ 182/19 – postanowienie z 6 marca 2019 r., a nie z 14 marca 2019 r. Co więcej, żadne z tych orzeczeń nie dotyczy kwestii skuteczności doręczenia zastępczego ani nie zawiera stanowisk przytoczonych w zażaleniu, a zatem nie może stanowić podstawy dla argumentacji skarżącego w tym zakresie. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu wobec nieuzupełnienia braków formalnych w terminie, o czym Sąd I instancji zasadnie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 73 § 4 w zw. z art. 65 § 2 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie zasługiwały zatem na uwzględnienie. Za nieuzasadniony należało także uznać zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a., który w sprawie nie miał zastosowania. Niniejsze postępowanie dotyczy bowiem rozpoznania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, a nie rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych. Na tym etapie postępowania sąd nie bada zatem kwestii winy strony w uchybieniu terminowi ani przyczyn, które doprowadziły do nieuzupełnienia braków formalnych w zakreślonym terminie. Przedmiotem kontroli jest wyłącznie ustalenie, czy braki formalne skargi zostały uzupełnione w terminie, a w przypadku stwierdzenia, że termin ten upłynął bezskutecznie – czy zachodziła podstawa do odrzucenia skargi. Nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie stanowi bowiem obiektywną przesłankę odrzucenia skargi, niezależną od oceny zawinienia strony. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.