I OZ 295/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 607/24 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 marca 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/560/2024/3702 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 607/24, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), odmówił [...] przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 25 września 2024 r. W ocenie Sądu I instancji argumentacja wniosku nie zasługiwała na uwzględnienie, wysłanie do sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przesyłką nierejestrową stanowi o braku należytej staranności strony. Przepisy wprawdzie nie statuują obowiązku wnoszenia pism do sądu przesyłkami rejestrowanymi, jednakże w takim przypadku strona naraża się na ryzyko braku możliwości wykazania zachowania terminu do dokonania danej czynności, a ciężar dowodowy w tej kwestii spoczywa na stronie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając naruszenie: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciężącemu na Sądzie obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędnym przyjęciu, że nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu b) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i na jego dowolnej ocenie mającej bezpośredni wpływ na ustalenie stanu faktycznego oraz zaniechanie obowiązku wyczerpującego rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i naruszenia zasady swobodnej oceny dowodu, które wyznaczone są przepisami prawa procesowego przejawiające się w uznaniu przez Sąd, że nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, podczas gdy Skarżący wykazał, że dokonał w terminie opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co uprawdopodobnia wysłanie wniosku w terminie, c) art. 86 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że skarżący nie dokonał czynności w postępowaniu sądowym ze swojej winy, w sytuacji gdy z treści wniosku o przywrócenie terminu, a także z aktów notoryjnych wynika wprost, że skarżący nie wniósł skargi w terminie z uwagi na swój stan zdrowia, d) błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z uwagi na przedstawione zarzuty wniesiono o zmianę postanowienia przez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Kluczowym zagadnieniem w sprawie o przywrócenie terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy. Wskazać zatem w pierwszej kolejności trzeba, że postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym, czynności podejmowane przez strony muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach i w stosownej formie. Terminy do składania wszelkich pism, w tym również sprzeciwów składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na ujemne skutki procesowe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie ocenił, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku a wręcz przeciwnie o braku staranności w jego dochowaniu. Z uwagi na wskazane we wniosku oraz zażaleniu okoliczności, trudno uznać, że skarżący nie miał żadnej możliwości podjęcia działania w celu sporządzenia i złożenia do Sądu przedmiotowego wniosku. Za Sądem I instancji wskazać trzeba, że brak dbałości o własne interesy i należytej staranności przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - oznacza brak wyłączenia winy w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa. Wskazane zaniedbania obciążają samego skarżącego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., I OZ 1226/14, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Na uwagę zasługuje również fakt, że skarżący nie wykazał także braku możliwości dokonania przedmiotowej czynności procesowej w wymaganym terminie przy pomocy innej osoby. Słusznie zatem WSA uznał, że nie było przesłanek dla przyjęcia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej. Tym samym podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że argumenty podniesione we wniosku, jak i w przedmiotowym zażaleniu, nie mogły stanowić podstawy do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Mając jednocześnie na uwadze sposób konstrukcji zarzutów zawartych w zażaleniu, a przede wszystkim podniesionych przepisów w pkt a i b zażalenia, które zdaniem autora zażalenia Sąd I instancji naruszył, wskazać należy, że zarzuty te są chybione. Sąd I instancji nie mógł dopuścić się naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., albowiem przepisów tych nie stosował z uwagi na fakt, że postępowanie przed sądami administracyjnymi toczy się w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zaś Kodeksu postępowania administracyjnego, który ma zastosowanie do spraw określonych w jego art. 1 i art. 2 k.p.a. Nadto, na marginesie wskazać trzeba, że w pkt c zażalenia jego autor wadliwie pisze o uchybieniu terminu do wniesienia skargi, tymczasem wniosek o przywrócenie terminu i zażalenie dotyczyły wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W świetle powyższego uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły bowiem prawidłowej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 85 p.p.s.a., zgodnie z którym czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie oddalił.