I OZ 289/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 470/26 o odrzuceniu sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu A.G. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 5 marca 2026 r., nr SKO.420.17.2026 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 9 czerwca 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 470/26, odrzucił sprzeciw A.G. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 5 marca 2026 r., nr SKO.420.17.2026 w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z akt administracyjnych, zaskarżona decyzja została wysłana do skarżącej jako publiczna usługa hybrydowa, tj. usługa pocztowa, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 558 ze zm. – dalej: "Prawo pocztowe"), świadczona przez operatora wyznaczonego, gdyż nadawcą przesyłki listowej jest podmiot publiczny. Przesyłka nr [...] została nadana poprzez platformę do e-doręczeń 6 marca 2026 r., a następnie pracownik Poczty Polskiej doręczył ją do adresata 16 marca 2026 r. (vide: pismo z 27 kwietnia 2026 r. Poczty Polskiej). Sąd I instancji wskazał również, że zaskarżona decyzja z 5 marca 2026 r. zawierała prawidłowe pouczenie o warunkach i terminie wniesienia środka zaskarżenia. W konsekwencji, 14-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu od ww. decyzji upłynął 30 marca 2026 r. Tymczasem skarżąca nadała swój sprzeciw 4 maja 2026 r., a zatem skarżąca uchybiła 14-dniowemu terminowi do zaskarżenia ww. decyzji Kolegium. Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej: "p.p.s.a.") odrzucił sprzeciw. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji z 9 czerwca 2026 r. wniosła A.G. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. – dalej: "k.p.a.") skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Jak stanowi art. 64c § 1 i § 2 p.p.s.a. sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji, za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji. Stosownie natomiast do treści art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przy ocenie zachowania terminu do wniesienia sprzeciwu kluczowe jest dysponowanie przez sąd dowodem doręczenia skarżącemu lub uprawnionej osobie zaskarżonej decyzji lub dowodami wykazującymi doręczenie decyzji w inny sposób przewidziany przepisami prawa, zwłaszcza przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Tylko bowiem na tej podstawie można bezsprzecznie stwierdzić, czy sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu. Pojawiające się natomiast wątpliwości związane z doręczeniem zaskarżonego aktu należy rozstrzygać na korzyść skarżącego, gdyż doręczenia, z uwagi na skutki jakie wywołuje, nie można domniemywać. Wniesiony zatem sprzeciw od decyzji, której doręczenie budzi wątpliwości, można uznać za wniesiony w terminie, jeżeli w procedurze reklamacyjnej lub za pomocą innych dowodów nie da się zweryfikować daty i prawidłowości doręczenia tej przesyłki. Zgodnie z art. 39 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 3 ze zm. – dalej: "u.d.e."), chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu. W myśl natomiast art. 39 § 2 k.p.a., w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem: 1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 u.d.e., albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie z art. 39 § 3 k.p.a., w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 Prawo pocztowe, albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Natomiast publiczną usługą hybrydową, zgodnie z art. 2 pkt 7 u.d.e. jest usługa pocztowa, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 Prawo pocztowe, świadczona przez operatora wyznaczonego, jeżeli nadawcą przesyłki listowej jest podmiot publiczny. Wskazaną ww. przepisie usługą pocztową jest przesyłanie przesyłek pocztowych przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, jeżeli na etapie przyjmowania, przemieszczania lub doręczania przekazu informacyjnego przyjmują one fizyczną formę przesyłki listowej (art. 2 ust. 1 pkt 3 Prawo pocztowe). Powyższe oznacza zatem, że podstawowym sposobem doręczania pism przez organy administracji publicznej, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, jest doręczanie na adres do doręczeń elektronicznych, z zastrzeżeniem pierwszeństwa doręczania pism na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu. Przesłanką natomiast stosowania kolejnych sposobów doręczania pism jest brak możliwości doręczania pism w sposób wyżej przedstawiony. W takim przypadku organ administracji publicznej ma pozostawiony do wyboru: 1) sposób doręczenia pisma za pokwitowaniem przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem usługi hybrydowej lub 2) doręczenie pisma przez pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W każdym z przypadków wskazanych w art. 39 § 2 k.p.a., doręczenie pisma następuje za pokwitowaniem, co ma znacznie dowodowe przy ustaleniu daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonania określonych czynności. Przez pokwitowanie natomiast należy rozumieć potwierdzenie doręczenia pisma przez odbierającego pismo swym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. Własnoręczny podpis odbierającego pismo potwierdza nie tylko jego odbiór, ale i datę doręczenia; wskazanie przez odbierającego daty doręczenia jest najlepszą rękojmią, że data ta jest zgodna z rzeczywistością (por. A. Matan [w:] G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Kraków 1998, s. 202). W razie, gdy odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może potwierdzić doręczenia, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo i przyczynę braku jej podpisu (art. 46 k.p.a.). Zasada doręczania pism za pokwitowaniem nie ma zastosowania także wówczas, gdy adresat odmawia przyjęcia pisma (art. 47 k.p.a.), w razie tzw. doręczenia zastępczego oraz gdy strony zostały zawiadomione o decyzjach i innych czynnościach organu w sposób przewidziany w art. 49. Istotnym elementem pokwitowania jest data doręczenia pisma, z którą związane są różnego rodzaju skutki prawne. Podpis odbiorcy pisma na pokwitowaniu nie stanowi tak istotnego elementu, jak określenie daty doręczenia. Z tego też względu, brak samego podpisu nie pozbawia doręczenia skuteczności, a jedynie wymaga wskazania przyczyny jego braku na pokwitowaniu. Brak natomiast daty pokwitowania odbioru (doręczenia) przesyłki zasadniczo niweczy skutki prawidłowości doręczenia przesyłki. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Aktywów Państwowych z dnia 9 sierpnia 2021 r. w sprawie realizacji publicznej usługi hybrydowej w obrocie krajowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1503), dokument elektroniczny potwierdzający odbiór przesyłki listowej rejestrowanej w ramach publicznej usługi hybrydowej jest wytwarzany automatycznie w systemie operatora wyznaczonego w postaci pliku XML i niezwłocznie udostępniany nadawcy w jego skrzynce doręczeń. Natomiast zgodnie z ustępem 2 tego przepisu, dokument elektroniczny, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności informacje o: 1) dacie doręczenia, zawiadomienia o próbie doręczenia albo odmowy przyjęcia przesyłki rejestrowanej; 2) danych adresata przesyłki rejestrowanej, a w przypadku gdy przesyłka rejestrowana została odebrana przez inną uprawnioną osobę, również danych tej osoby obejmujących jej imię, nazwisko oraz określenie jej związku z adresatem. Doprecyzowanie tego znajduje się w regulaminie publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego i publicznej usługi hybrydowej, wydanym przez operatora wyznaczonego, czyli Pocztę Polską S.A. z siedzibą w Warszawie. Zgodnie § 6 pkt 3 ww. regulaminu, EPO udostępniane jest nadawcy w jego skrzynce doręczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego w szczególności: 1) datę doręczenia przesyłki; 2) imię i nazwisko odbiorcy; 3) datę i miejsce pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki; 4) miejsce przechowywania awizowanej przesyłki; 5) powód zwrotu (niedoręczenia) przesyłki; 6) datę zwrotu przesyłki. Zgodnie z § 2 pkt 9 ww. regulaminu, EPO stanowi potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej w obrocie krajowym, udostępniane nadawcy w skrzynce doręczeń w formie elektronicznej. Natomiast w myśl § 15 ust. 1 ww. regulaminu, przesyłkę poleconą w ramach realizacji PUH w obrocie krajowym doręcza się po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do jej odbioru oraz po uzyskaniu czytelnego podpisu odbiorcy wraz z datą odbioru na urządzeniu mobilnym. Z powyższego wynika, że wewnętrzne regulacje operatora wyznaczonego, realizującego usługę publicznej usługi hybrydowej, przewidują realizację ustawowego obowiązku doręczenia przesyłek o których mowa w art. 39 § 2 pkt 1 k.p.a. za pokwitowaniem odbioru. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 5 marca 2026 r. została nadana do skarżącej z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej. Oznacza to, że organ drugiej instancji przekazał operatorowi wyznaczonemu (tj. Poczcie Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie) dokument elektroniczny (tj. zaskarżoną decyzję), a obowiązkiem operatora było przekształcenie tego dokumentu elektronicznego, nadanego przez podmiot publiczny z adresu do doręczeń elektronicznych, w przesyłkę listową, w celu doręczenia korespondencji do adresata, czyli do skarżącej. Doręczenie natomiast takiej przesyłki powinno odbyć się za pokwitowaniem. Z akt administracyjnych, ale również sądowych, nie wynika aby doręczenie skarżącej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję obyło się za pokwitowaniem odbioru. Nawet, jeśli nastąpiło to za pokwitowaniem odbioru, to brak jest jednak takiego pokwitowania w aktach sprawy, jak również brak jest Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru tej przesyłki przez skarżącą. Na powyższe nie ma wpływu znajdujące się w aktach sprawy pismo Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie z 27 kwietnia 2026 r., w którym podano, że "reklamowana przesyłka została doręczona pod wskazanym adresem w dniu 16-03-2026 roku", a "fakt otrzymania przesyłki został potwierdzony przez adresatkę Panią A.G.". Wskazano w nim również, że "EPO nie zostało udostępnione do pobrania w skrzynce doręczeń nadawcy". Powyższe pismo stanowi odpowiedź na zgłoszenie reklamacyjne w związku z brakiem elektronicznego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, skierowanej do skarżącej, doręczanej w ramach publicznej usługi hybrydowej. Choć w przedmiotowym piśmie wskazano kto i w jakiej dacie odebrał przesyłkę, to jednak nie wyjaśniono, w oparciu o jakie dane ustalono te informacje (tj. czy na podstawie pokwitowania odbioru czy tzw. śledzenia przesyłki"), nie wskazano przyczyn braku udostępnienia elektronicznego potwierdzenia odbioru, a także – co najistotniejsze – nie udostępniono pokwitowania odbioru tej przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że informacje wskazywane przez wyznaczonego operatora pocztowego w ramach procedury reklamacyjnej – bez udostępniania dokumentów potwierdzających doręczenie przesyłki - mogą być wystarczające do uznania tych informacji, jednakże w sytuacji, gdy nie powoduje to negatywnych skutków procesowych dla strony lub nie budzi żadnych wątpliwości. Zakwestionowanie natomiast przez adresata prawidłowości doręczenia nakłada na nadawcę (organ bądź sąd) bezwzględny obowiązek wykazania, w sposób niebudzący wątpliwości, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo. W tym celu nadawca ma różne mechanizmy, może chociażby żądać od operatora szczegółowych wyjaśnień w sprawie przebiegu doręczania przesyłki i na tej podstawie ustalić, czy nie doszło do uchybień. W tej sprawie, takich szczegółowych informacji nie uzyskano, pozyskano jedynie ogólne wyjaśnienia, co jednak jest niewystarczające do uznania, że nie ma wątpliwości co do prawidłowości doręczenia skarżącej zaskarżonej decyzji. Jednocześnie bezzasadne jest również zwracanie się do wyznaczonego operatora pocztowego o udzielnie bardziej szczegółowych informacji, skoro procedura reklamacyjna została zakończona. Zajmując się ponownie sprawą, Sąd I instancji weźmie pod uwagę powyższe stanowisko i uzna, że sprzeciw A.G. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 5 marca 2026 r. został wniesiony z zachowaniem terminu, z uwagi na brak dowodu pokwitowania odbioru przedmiotowej decyzji przez skarżącą. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji postanowienia.