I OZ 283/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 364/25 o odrzuceniu skargi M. N. na uchwałę Rady Gminy Wysokie Mazowieckie z dnia 18 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż w formie przetargowej nieruchomości gruntowej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 364/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę M. N. na uchwałę Rady Gminy Wysokie Mazowieckie z dnia 18 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż w formie przetargowej nieruchomości gruntowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 lutego 2025 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł pod rygorem jej odrzucenia. W wezwaniu zakreślono termin 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz zawarto stosowne pouczenie. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że odpis ww. zarządzenia został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 4 marca 2025 r., jednakże wpis od skargi nie został uiszczony. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z jednoczesnym umożliwieniem dokonania opłaty w wysokości 300 zł od wniesionej skargi. Wnoszący zażalenie podniósł, że ani on, ani pełnoletni domownicy nie pokwitowali swoim własnoręcznym podpisem odbioru ani przesyłki sądowej zawierającej zarządzenie o wezwaniu do uiszczeniu wpisu sądowego, ani też zaskarżonego postanowienia, nie posiadali wiedzy o wysłanej przesyłce listowej poleconej i nie mieli możliwości dokonania wpisu od skargi w zakreślonym terminie. W ocenie skarżącego zwrotne potwierdzenie odbioru (zarówno zarządzenia, jak i zaskarżonego postanowienia) zostało prawdopodobnie podpisane przez listonosza doręczającego przesyłkę, a przesyłka listowa była wrzucona do skrzynki znajdującej się na bramie na posesję, co jest częstą praktyką na terenie miejscowości, w której zamieszkuje skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie wpis sądowy od skargi nie został uiszczony w wyznaczonym terminie, a zatem zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że zgodnie z art. 65 P.p.s.a., Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a (§ 1). W myśl zaś § 2 tego przepisu, do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 69 P.p.s.a., doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Ponadto, zgodnie z art. 72 § 1 P.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. W rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku właściwie przyjął, że skarżący został skutecznie wezwany do uiszczenia wpisu od skargi bowiem jak wynika ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 31) przesyłkę zawierającą odpis zarządzenia z dnia 28 lutego 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi odebrał w dniu 4 marca 2025 r. dorosły domownik – J. N. Doręczenie pisma dorosłemu domownikowi skutkowało domniemaniem, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało prawidłowo dokonane. Doręczenie w trybie art. 72 P.p.s.a. traktuje się na równi z doręczeniem stronie i wywołuje ono takie same skutki, łącznie z rozpoczęciem biegu terminów do wystąpienia ze środkami procesowymi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt II OZ 1316/10 oraz z dnia 15 marca 2022 r. sygn. akt III FZ 47/22). Adresat przesyłki może zaś obalić to domniemanie, gdy wykaże, że doręczenie zastępcze było wadliwe (tzn. niezgodne z treścią art. 72 § 1 P.p.s.a.) albo że pismo w ogóle do niego nie dotarło (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydanie 4, Warszawa, 2010). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący tego domniemania skutecznie nie obalił, gdyż poza ogólnikowymi twierdzeniami nie przedstawił dowodu mogącego chociaż uprawdopodobnić jego twierdzenie, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością, a w sprawie doszło do wadliwego doręczania korespondencji. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, że ocena zawarta w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji była wadliwa. Należy przy tym wskazać, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem, jednakże nie można przyjąć, aby do obalenia tego domniemania wystarczyło samo twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby skarżący, pomimo wskazywanych w zażaleniu uchybień pracowników Poczty Polskiej, wszczął odpowiednią procedurę reklamacyjną w placówce pocztowej w celu wyjaśnienia powstałych w jego ocenie nieprawidłowości związanych z doręczaniem kierowanej do niego korespondencji. Ponadto Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ma kompetencji, aby wyjaśniać okoliczności związane z możliwym sfałszowaniem podpisu na zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Stwierdzenie popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy, fałszerstwa dokumentów, czy też ewentualnego podrobienia podpisu należy wyłącznie do sądu karnego. Z uwagi na fakt, że skarżący nie obalił domniemania doręczenia w trybie zastępczym, należało uznać doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi za prawidłowe. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.