I OZ 28/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt II SPP/Lu 127/22 (II SA/Lu 712/21) o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 października 2022 r. sygn. akt II SPP/Lu 127/22 (II SA/Lu 712/21) w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 23 lipca 2021 r. nr SKO.4000.ŚW/365/21 w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie: Postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II SPP/Lu 127/22 (II SA/Lu 712/21), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 października 2022 r. sygn. akt II SPP/Lu 127/22 (II SA/Lu 712/21) w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 23 lipca 2021 r. nr SKO.4000.ŚW/365/21 w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła A. B. wnosząc o jego zmianę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Prawodawca, w powołanej wyżej ustawie, w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to przypadek, o którym stanowi bowiem art. 258 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami WSA rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponadto, w myśl art. 260 § 2 zdanie drugie p.p.s.a., w sprawach, o których mowa wyżej, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że prawodawca nie przewidział prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym zażalenie skarżącej na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiającego przyznania stronie prawa pomocy zostało prawidłowo odrzucone – na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.